Spółdzielnie socjalne – czym są, jak założyć, warunki preferencyjne, sposoby zakładania

Spółdzielnia socjalna nie jest zwykłą firmą. Jej głównym celem nie jest zysk z prowadzonej działalności. Uzyskane z działalności pieniądze służą jej członkom – mają pomóc w ich reintegracji i przeciwdziałać społecznemu wykluczeniu.
Spółdzielnie socjalne – istota, warunki preferencyjne, sposoby zakładania

fot. Bartłomiej Żurawski

Taka definicja powoduje, że tylko specjalne grupy osób mogą zdecydować się na założenie spółdzielni – są to ludzie, którzy z różnych przyczyn nie mogą odnaleźć się na rynku pracy.

Kto może założyć spółdzielnię socjalną

Są to więc długotrwale bezrobotni, osoby bezdomne, uzależnione od narkotyków czy alkoholu, ze stwierdzonymi chorobami psychicznymi, ludzie którzy opuścili więzienia po wyrokach, a także osoby niepełnosprawne oraz uchodźcy. W niektórych sytuacjach spółdzielnie mogą być tworzone przez organizacje pozarządowe, jednostki samorządowe, a także kościoły.

Zobacz też: Spółdzielnie socjalne w Polsce

W spółdzielnie mogą funkcjonować osoby spoza tej grupy, jednak nigdy ich liczba nie może być większa niż połowa członków spółdzielni.

Czym są spółdzielnie socjalne

W katalogu Ogólnopolskiego Związku Rewizyjnego Spółdzielni Socjalnych wymienionych jest ponad 700 podmiotów. Czym się zajmują? Trudno wyróżnić charakterystyczne obszary działalności. Część zajmuje się robotami remontowo-budowlanymi, inne prowadzą edukację muzyczną, organizują przewozy, zajmują się przygotowaniem wyrobów regionalnych i cateringiem. Są też spółdzielnie prowadzące salony piękności.

Na działalność artystyczną oraz organizację imprez postawiła np. Spółdzielnia Socjalna „Kino Marzenie" w gminie Kozy (województwo śląskie). Przejęła lokal po byłym kinie „Marzenie" i stąd wzięła nazwę.

Spółdzielnie powołano dzięki współpracy z władzami gminy, które w ten sposób realizują misję przeciwdziałania bezrobociu. Inne spółdzielnie chcą zajmować się dziećmi. W tym celu m.in. Wielobranżowa Spółdzielnia Socjalna MAKS powołała do życia Niepubliczne Przedszkole Misiowo w Chorkówce (podkarpackie). Pięć kobiet, mieszkanek Ornety (warmińsko-mazurskie) założyło spółdzielnię, wynajęło 230-metrowy lokal. W nim prowadzą spotkania i uroczystości, a także serwują tradycyjne posiłki, jakich ze świecą szukać w popularnych fast foodach. W Lidzbarku inne panie założyły Spółdzielnię Socjalną „Arka", w której zajmują się nie tylko opieką nad chorymi i niepełnosprawnymi, ale także sprzątaniem.

Zobacz też: Dotacje na rozpoczęcie działalności z urzędu pracy i Unii Europejskiej. Ile można dostać 

Dzięki tej działalności zmienia się też postrzeganie wykluczonych społecznie, spółdzielnie socjalne coraz rzadziej padają ofiarami krzywdzących opinii, że oto grupa z marginesu bierze państwową kasę. Formuła spółdzielni socjalnych pozwala wielu osobom, dotychczas „odpychanym" przez rynek pracy nie tylko wykazać się kreatywnością i samodzielnością, ale również stanąć na finansowe nogi.

Od czego zacząć tworzenie spółdzielni

Najwięcej informacji zdobyć można w powiatowych urzędach pracy i funkcjonujących w każdym województwo Ośrodków Wsparcia Ekonomii Społecznej. To tam też należy udać się w sprawie otrzymania dotacji na założenie spółdzielni bądź dołączenie do niej. To ważne, ponieważ na założenie spółdzielni socjalnej otrzymać można dotację – tym wyższą, im więcej tworzy ją osób (minimum 5 osób, jednak spółdzielnia nie może mieć więcej niż 50 członków).

Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy wskazuje, że starosta (w praktyce dyrektor urzędu pracy) może przyznać bezrobotnemu jednorazowo środki na założenie lub przystąpienie do istniejącej spółdzielni socjalnej. O jakim wsparciu mowa?

Zobacz też: Jednoosobowa działalność gospodarcza. Krok po kroku jak założyć własną firmę 

Maksymalna wysokość dotacji to czterokrotność przeciętnego wynagrodzenia dla jednego członka spółdzielni oraz trzykrotność przeciętnego wynagrodzenia dla osoby, która przystępuje do niej w trakcie jej działania. Tak więc każdy nowy członek spółdzielni może wnieść do niej aportem niemałe środki finansowe. Jak przy okazji każdej pomocy publicznej, spełnić trzeba jednak liczne warunki, z których najważniejszym jest status osoby bezrobotnej, prawidłowo sporządzony wniosek i dobry biznesplan dla spółdzielni (w jego napisaniu chętnie pomogą urzędnicy i działacze organizacji pozarządowych zajmujących się ekonomią społeczną). 

Autor: Katarzyna Piojda
0komentarzy