Równoważny czas pracy - 12 zamiast 8 godzin dziennie

System równoważnego czasu pracy stosowany jest głównie przy działalności sezonowej.
Prace sezonowe wymagają elastycznego zatrudnienia
Równoważny czas pracy stosują zwykle firmy budowlane.

fot. manuere/morguefile.com

Pozwala on na wyznaczenie pracownikom dłuższego czasu pracy w ciągu doby - zamiast 8 nawet 12 lub, w szczególnych warunkach, 16 godzin. Co bardzo istotne, w trakcie tak zwanego okresu rozliczeniowego, takie wydłużenie normy dobowej musi być zrównoważone krótszymi godzinami pracy w innych dniach lub dniami wolnymi.

W określonych w art. 136 i 137 Kodeksu pracy przypadkach, norma czasu pracy może być wydłużona do 16 godzin na dobę. Dotyczy to prac polegających na dozorze urządzeń lub związanych z pozostawaniem w pogotowiu do pracy. Ponadto pracownicy zatrudnieni przy pilnowaniu mienia lub ochronie osób oraz pracownicy zakładowych służb ratowniczych i straży pożarnych mogą mieć wydłużoną normę czasu pracy nawet do 24 godzin na dobę.

Czym jest "okres rozliczeniowy"? 

Przy stosowaniu systemu równoważnego nie można bez końca zmuszać pracowników do dłuższej pracy. Pracodawca określa okres rozliczeniowy, w ciągu którego musi przyznać pracownikowi tyle skróconych (lub wolnych) dni, by średnia norma czasowa się wyrównała. 

Okres rozliczeniowy z zasady powinien wynosić miesiąc, a w takich branżach jak rolnictwo, budownictwo i roboty drogowe, może być wydłużony do 3 miesięcy. Decyzja o zastosowaniu wydłużonego okresu rozliczeniowego należy do pracodawcy. Na takim stanowisku stoi również Państwowa Inspekcja Pracy. Należy wskazać, że im dłuższy okres rozliczeniowy, tym bardziej elastycznie pracodawca będzie mógł rozdysponować czas pracy.

ZOBACZ TAKŻE: Kiedy można odmówić pracy w nocy

Do końca 2011 roku nawet 12 miesięcy

Z pomocą pracodawcom w tym zakresie przychodzi ustawa z dnia 1 lipca 2009 r. o łagodzeniu skutków kryzysu ekonomicznego dla pracowników i przedsiębiorców. Art. 9 Ustawy stanowi o możliwości wydłużenia okresu rozliczeniowego nawet do 12 miesięcy. Trzeba jednak pamiętać, że jedynie do 31 grudnia 2011 r. Oznacza to, że wydłużenie okresu rozliczeniowego począwszy od lipca 2011r. może nastąpić na maksymalnie 6 miesięcy.

Można też zlecać nadgodziny

System równoważnego czasu pracy nie wyklucza stosowania nadgodzin, jeżeli po stronie pracodawcy powstanie taka potrzeba.

Jeżeli jednak nadgodziny przypadną w dniu, kiedy norma ta wynosić będzie poniżej ośmiu godzin, nadgodziny liczone będą dopiero od dziewiątej godziny pracy.

Przykład: pracownikowi wyznaczono sześciogodzinną normę czasu pracy. W danym dniu pracownik przepracował 10 godzin. Jako nadgodziny potraktować należy dopiero 9 i 10 godzinę pracy.

ZOBACZ TAKŻE: Kodeks pracy - czas pracy

Pensja taka sama przy krótszej i dłuższej pracy

Równoważny system czasu pracy pozwala na zachowanie w całym okresie rozliczeniowym jednolitego poziomu wynagrodzenia pracownika, wypłacanego na podstawie stałej stawki miesięcznej. Oznacza to, że pracownik otrzymuje pensję w tej samej wysokości we wszystkich miesiącach niezależnie od tego, że w niektórych przepracuje więcej godzin niż w pozostałych. Pewna zmienność charakteryzować będzie natomiast wynagrodzenie pracownika, wypłacane na podstawie stawki godzinowej. Wówczas podstawą wynagrodzenia będzie faktycznie przepracowany czas w danym miesiącu. Jednakże i w tym przypadku przepisy prawa pracy gwarantują pracownikowi uzyskanie w każdym miesiącu przynajmniej wynagrodzenia minimalnego.

Pracownik musi odpocząć

Ustalając harmonogram równoważnego czasu pracy, zgodnie z art. 132 i 133 Kodeksu pracy pracodawca powinien pamiętać o konieczności zapewnienia pracownikowi odpowiedniego okresu odpoczynku. Układając indywidualny rozkład pracy, należy tak ustalać godziny pracy, aby w każdej dobie pracownik miał zagwarantowane 11 godzin nieprzerwanego odpoczynku, a w każdym tygodniu (siedem następujących po sobie dni kalendarzowych), nieprzerwanie 35 godzin, które przypadają najczęściej w weekend.

Przykład: jeżeli w danym dniu pracownik pracuje 10 godzin na dobę od godziny 12:00 do 22:00, w dniu następnym może rozpocząć pracę dopiero po upływie 11 godzin odpoczynku dobowego, a zatem nie wcześniej niż o godzinie 9:00.

Ponadto zgodnie z art. 136 §2 Kodeksu pracy, pracownicy, których czas pracy można wydłużyć do 16 lub 24 godzin na dobę, po jego upływie muszą mieć zapewniony odpoczynek odpowiadający co najmniej liczbie przepracowanych godzin.

W związku z tym, że równoważny system czasu pracy powoduje zmienność norm czasu pracy obowiązujących pracownika, powinien być odpowiednio wprowadzony. Zgodnie z art. 150 Kodeksu pracy pracodawca może to zrobić poprzez zapis w obowiązującym go układzie zbiorowym pracy lub w regulaminie pracy. Ponadto jeżeli u pracodawcy działa organizacja związkowa, wprowadzenie takiego systemu jest możliwe po zawarciu z nią porozumienia. U pracodawcy, który nie ma obowiązku ustalania regulaminu pracy i nie jest objęty układem zbiorowym, równoważny czas pracy powinien być wprowadzony w postaci obwieszczenia z jednoczesnym zawiadomieniem właściwego inspektora pracy. Przed obwieszczeniem pracodawca powinien zawrzeć z pracownikami porozumienie w sprawie wydłużenia okresu rozliczeniowego wskazując, ile będzie trwał i od kiedy.

ZOBACZ TAKŻE: Obowiązki pracodawcy i pracownika

Marta Milej, aplikant radcowski w Kancelarii Prawniczej Głowacki i Wspólnicy sp. k.

Autor: regioPraca.pl
15komentarzy
Dodaj komentarz

Komentarze (15)

nie oszukujmy się i tak pracujemy po 10 godz. dziennie a inspekcja ...gdzie'h
Anonim, 14.07.2011, 19:28
Anonim, 14.07.2011, 19:30
Anonim, 14.07.2011, 19:32
nic nie są warte związki zawodowe idą za pracodawcą nie za pracownikiem tu jest pies pogrzebany i dlatego robole muszą robic przez cały dzień za najniższą krajowa
Anonim, 16.07.2011, 09:23
Pracuje się po 10 godzin ma się płacone za 8 godzin. Taka jest Polska. Trzeba siedzieć cicho bo można wylecieć z pracy!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!
Anonim, 17.07.2011, 07:39
no to musisz miec super robote i super gaze ze siedzisz cicho i stolka pilnujesz.a wokol tyle pracy.
jerzy, 29.07.2011, 15:47
dobrze piszesz kolego 10-sięć godzin pracy gdzie taką pracę masz ja zapieprzalem po 15 dziennie po tygodniu nie byłem zdolny do pracy byłem wykończony
Anonim, 17.07.2011, 13:55
co z tego że masz np 2000, 4000 -10 000tyś.na ręke jak w papierkach najniższa krajowa i weź tu pożyczkę :-))) heheheh masakra
MARTIN86OP, 21.07.2011, 21:39
Już 100 lat temu walczono o 8 godzinny dzień pracy i co ,znowu trzeba walczyć o CZŁOWIECZEŃSTWO dla człowieka??
tora tora tora, 29.07.2011, 16:01
Mój tydzień pracy to 10 godz na 12 godz.ile jeszcze tak wytrzymam ? 66 godz tygodniowo i kogo to interesuje w POLSCE LUDOWEJ???? jestem tylko słabą kobietą.
ALE będą wybory i znowu będzie zielona Irlandia czekam na to :):):) KIEDY WEZMĄ
SIĘ ZA PRACODAWCÓW TAK NA PRAWDĘ???
robol, 07.09.2011, 22:11
zapomniałam dopisać że mam 5 złoty na godz?? niech żyje POLSKA :):):)
robol, 07.09.2011, 22:15
TAK NA PRAWDĘ TO PO CO NAM KODEKS PRACY POTRZEBNY??? KTO GO PRZESTRZEGA PRZECIEŻ NIE PRACODAWCY??
robol, 07.09.2011, 22:17
czy pracodawca może zmusić pracownika do pracy po 16 godz DZIENNIE bez jesli w umowie o prace jest napisane ze praca w pełnym wymiar godzin 8/8 ? praca w przemyśle - ślusarz - spawacz ?
Kosowski, 24.05.2012, 15:21
a co z tymi umowami ?? bo jak na dzień dzisiejszy jak psów się traktuje te osoby
marta, 24.11.2012, 16:00
To nie należy pchać sie na umowy o dzieło i zlecenie jeśli nie ma sie etatu. Gdyby wszyscy tak postepowali to te umowy nie miałyby racji bytu. Winny jest także rząd gdyż te umowy powinny byc także objete wszystkimi składkami. Ale ten rząd i tak to ma gdzieś.
wiki, 18.02.2013, 14:37
Komentarz został usunięty.