Umowa wolontariacka - co powinno się w niej znaleźć?

To, że ktoś pracuje w ramach wolontariatu, nie oznacza, że nie ma umowy. Tłumaczymy, na jakie zapisy powinno zwrócić się uwagę w umowie wolontariackiej.
Wolontariat
Wolontariusze lubią swoją pracę. Inaczej przecież by nie zdecydowali się na nią. Pomagają m.in. chorym, seniorom i niepełnosprawnym.

fot. Piotr Bilski (archiwum Gazety Pomorskiej)

Wolontariusz też pracuje, ale jego praca jest szczególna. I to nie tylko ze względu na specyfikę zadań. Wolontariusz wykonuje swoje obowiązki za darmo. To nieodpłatna, dobrowolna praca, na rzecz innego podmiotu, np. organizacji, stowarzyszenia czy innej społeczności. Firmy też czasem przyjmują wolontariuszy, choćby młodzież albo seniorów.

Ograniczone prawa wolontariusza

Ten specyficzny pracownik podlega też specyficznym – innym od standardowych, wynikających z Kodeksu pracy – przepisom. Nawet, jeśli wolontariusz spędza w pracy 8 godzin dziennie, nie przysługują mu prawa, jakie należą się np. osobie zatrudnionej na etat. Przykładowo: wolontariusz nie nabywa prawa do urlopu wypoczynkowego, nie dostaje bonów świątecznych czy zasiłku chorobowego. Staż pracy nie wlicza się wolontariuszowi do jego ogólnego stażu zatrudnienia.

Treść umowy wolontariackiej

To jednak nie oznacza, że swoisty ochotnik pracuje bez umowy. W takim przypadku pracowałby przecież na czarno. Wolontariusz pracuje w oparciu o umowę wolontariacką. Przepisy stanowią, że jej podpisanie jest konieczne, jeżeli wolontariusz zwiąże się z daną firmą czy stowarzyszeniem na przynajmniej 30 dni. Umowa wolontariacka jest sporządzana pomiędzy nim a podmiotem (przedsiębiorstwem lub innego rodzaju organizacją). Ten podmiot w umowie zwykle nazywany jest zleceniodawcą albo korzystającym, natomiast zainteresowany nie jest tutaj określany jako zleceniobiorca, tylko jako wolontariusz. Podana jest data podpisania umowy, chociaż samo rozpoczęcie pracy może nastąpić np. kilka dni później.

Umowa spisywana jest na czas określony (np. na wykonanie danego zadania) lub nieokreślony (dłuższa, bezterminowa współpraca). Wymienione są obowiązki wolontariusza, uzgodnione z nim po wcześniejszej konsultacji.

Poczytaj też: Jak pracodawcy postrzegają wolontariat 

Następny zapis brzmi mniej więcej: „Strony zgodnie oświadczają, że niniejsza umowa obejmuje prace o charakterze wolontariackim, które mają charakter dobrowolny i bezpłatny. Wolontariusz zobowiązuje się wykonać zadania z należytą dokładnością i nie może powierzyć ich innej osobie". W umowie wolontariackiej często znajduje się również zapis, na jaką sumę wycenia się pracę wykonaną przez zainteresowanego. Z tym, że on tych pieniędzy nie dostanie. Zapis ma natomiast pokazać wartość wykonanej pracy.

Wydatki (na) wolontariusza

Następna kwestia odnosi się do wydatków, jakie wolontariusz poczynił w związku z wykonywanymi obowiązkami w pracy. Może to być dojazd do podopiecznego fundacji, dla której pracuje czy też szkolenie, które musiał ukończyć, żeby zdobyć kwalifikacje potrzebne do wykonywania danej pracy i zostać wolontariuszem. Podobnie jest z pomocami dydaktycznymi (np. książki), środkami opatrunkowymi lub innymi elementami wyposażenia. W przypadku, gdy pracodawca nie zapewni ich wolontariuszowi, musi mu oddać pieniądze za zrealizowany zakup. Zasadą wolontariatu jest, że wszelkie wydatki powinien wolontariuszowi opłacić szef, czyli zleceniodawca. Firma czy organizacja powinny zwrócić mu poniesione, udokumentowane przez niego koszty. Taki zapis musi znaleźć się w przedmiotowej umowie.

Kolejne zapisy to: „Wszelkie zmiany umowy wymagają formy pisemnej pod rygorem nieważności" oraz „W sprawach nie uregulowanych niniejszą umową, zastosowanie mają przepisy Kodeksu cywilnego oraz Ustawy o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie". Umowy sporządza się w 2 jednakowych, podpisanych przez obie strony egzemplarzach. Dostaje je każda ze stron.

Ustalenia dodatkowe

Dodatkowo w umowie może znaleźć się informacja, że po zakończeniu pracy w ramach wolontariatu, zainteresowany otrzyma zaświadczenie o wykonaniu swojej pracy i referencje, o ile będą mu przydatne. Korzystający oraz wolontariusz powinni również ustalić na piśmie, że w razie sporu będą dążyć do rozstrzygania polubownego, a jeśli nie dojdzie do porozumienia, spór będzie rozstrzygany przez właściwy sąd powszechny.

Polecamy: Wolontariat to doświadczenie, które warto wpisać do CV 

Ubezpieczenie a wolontariat

Pojawia się ponadto kwestia ubezpieczenia. Wolontariusz może, ale nie musi, zostać ubezpieczony. O ile w przypadku ucznia, studenta, emeryta czy rencisty ubezpieczenie nie jest istotne, ponieważ oni je i tak posiadają, o tyle gdy wolontariuszem jest bezrobotny, sprawa może się komplikować. Gdy ochotnik ma wykonywać swoje obowiązki nie dłużej niż 30 dni, wówczas jego szef musi go ubezpieczyć na ten okres. Jeżeli umowa będzie obowiązywała bezterminowo (na czas nieokreślony), to zleceniodawca również go ubezpiecza. Ubezpieczenie zdrowotne oraz od odpowiedzialności cywilnej wolontariusza nie są natomiast obowiązkowe dla jego pracodawcy. Warto jednak takie ubezpieczenie wykupić wolontariuszowi. To uchroni szefa od ewentualnych kosztów i strat, gdyby np. wolontariusz zniszczył lub zgubił firmowe sprzęty.

Warunki dla wolontariusza

Pracownika-ochotnika też dotyczą kryteria, jakie musi spełnić, aby wykonywać pracę za darmo. Podstawowe odnosi się do wieku takiej osoby. Jeżeli nie ukończyła 18 lat (np. wolontariusze organizacji charytatywnych prowadzących świąteczne zbiórki żywności w marketach mają często po 15-16 lat), musi dostarczyć pisemną zgodę rodziców. Kolejny warunek: zanim wolontariusz rozpocznie pracę, musi przejść szkolenie bhp. 

Autor: Sławomir Bobbe
1komentarzy
Dodaj komentarz

Komentarze (1)

które zrozumniem np; pomoc w schronisku dla chorych lub zwierzat.Ale są placówki gdzie czesto sie ogłaszaja o wolontariat np przedszkola , gdzie za prace powinno być chociarz małe wynagrodzenie!Dla mnie niektórzy to aż za bardzo wykorzystują.
er, 22.09.2016, 13:09

Polecamy