Dla kogo renta z tytułu niezdolności do pracy

Może ubiegać się o nią wyłącznie osoba, która utraciła zdolność do pracy zarobkowej i odpowiednio długo opłacała składki. Świadczenie wypłaca ZUS. Po marcowej waloryzacji renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wynosi 882,56 zł.
Pracownik na rencie
Lekarz ZUS może orzec częściową lub całkowitą niezdolność do pracy. Od tej decyzji zależy, na jak długo pracownik otrzyma rentę.

fot. 123RF

By otrzymać wspomnianą rentę, jak sama nazwa wskazuje, trzeba zostać uznanym za osobę niezdolną do pracy całkowicie lub częściowo. Wymagany jest również okres składkowy i nieskładkowy w ZUS odpowiedni do wieku, w którym powstała niezdolność do pracy. Ważne jest również, by niezdolność do pracy powstała w okresach składkowych (np. ubezpieczenia, zatrudnienia) lub nieskładkowych (np. w okresie pobierania zasiłku chorobowego, opiekuńczego, świadczenia rehabilitacyjnego) albo nie później niż w ciągu 18 miesięcy od ustania tych okresów.

Uwaga! Wymóg powstania niezdolności do pracy w określonym czasie nie obowiązuje w stosunku do osoby, która została uznana za całkowicie niezdolną do pracy, spełnia warunek posiadania wymaganego pięcioletniego okresu składkowego i nieskładkowego w ostatnim dziesięcioleciu przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed powstaniem niezdolności do pracy oraz legitymuje się co najmniej 20-letnim okresem składkowym i nieskładkowym w przypadku kobiety i 25-letnim okresem w przypadku mężczyzny.

Kto jeszcze otrzyma rentę

Renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje także ubezpieczonemu, który udowodnił okres składkowy wynoszący co najmniej 25 lat dla kobiet i 30 lat dla mężczyzn i jest całkowicie niezdolny do pracy.

- W tym przypadku nie jest wymagane posiadanie 5-letniego okres składkowego i nieskładkowego w ciągu ostatniego dziesięciolecia przed zgłoszeniem wniosku o rentę lub przed dniem powstania niezdolności do pracy, nie ma znaczenia również data powstania całkowitej niezdolności do pracy. Przy ustalaniu tego prawa do renty uwzględnia się wyłącznie okresy składkowe - wyjaśnia Alina Szałkowska, rzecznik ZUS Oddział w Bydgoszczy.

Przeczytaj też: Blisko milion Polaków otrzymuje rentę z tytułu niezdolności do pracy 

Okresy ubezpieczenia potrzebne do renty

Okres składkowy i nieskładkowy wymagany do nabycia prawa do renty z tytułu niezdolności do pracy uzależniony jest od wieku, w którym powstała niezdolność do pracy.

Okres ten wynosi:

  • 1 rok jeśli niezdolność do pracy powstała przed ukończeniem 20 lat,
  • 2 lata jeśli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 20 do 22 lat,
  • 3 lata jeśli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 22 do 25 lat,
  • 4 lata jeśli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 25 do 30 lat,
  • 5 lat jeśli niezdolność do pracy powstała w wieku powyżej 30 lat.

Zdarza się, że niezdolność do pracy powstała na skutek wypadku w drodze do pracy lub z pracy. Jeśli doszło do tego po 31 grudnia 2002 roku, wówczas prawo do renty z tytułu niezdolności do pracy przysługuje również w przypadku, gdy wnioskujący nie udowodnił wymaganego okresu składkowego i nieskładkowego.

W przypadku osoby, której niezdolność do pracy powstała po ukończeniu 30. roku życia, wymaga się, aby pięcioletni okres składkowy i nieskładkowy został przebyty w ciągu ostatniego dziesięciolecia poprzedzającego dzień zgłoszenia wniosku o rentę z tytułu niezdolności do pracy lub przed dniem powstania niezdolności do pracy.

- Do dziesięcioletniego okresu poprzedzającego datę zgłoszenia wniosku o rentę lub datę powstania niezdolności do pracy nie zalicza się okresów pobierania renty z tytułu niezdolności do pracy (renty inwalidzkiej), renty szkoleniowej lub renty rodzinnej - mówi Alina Szałkowska.

Orzekanie o niezdolności do pracy

O niezdolności do pracy zawsze orzeka lekarz orzecznik ZUS. Niezdolność do pracy może być orzeczona na okres nie dłuższy niż 5 lat. Jedynie w przypadku, gdy według wiedzy medycznej nie ma rokowań odzyskania zdolności do pracy przed upływem tego okresu, niezdolność może być orzeczona na dłuższy okres. Natomiast, gdy została uznana za trwałą, renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje ubezpieczonemu na stałe.

A jeśli niezdolność do pracy jest czasowa?

Wówczas przysługuje renta okresowa. Po upływie okresu, na który przyznano świadczenie, ubezpieczony może wystąpić do ZUS z wnioskiem o przedłużenie prawa do renty na dalszy okres. Lekarz orzecznik lub komisja lekarska ZUS wyda kolejne orzeczenie w sprawie.

Nie później niż na trzy miesiące przed ustaniem prawa do renty okresowej ZUS zawiadamia osobę zainteresowaną o terminie wstrzymania wypłaty oraz o warunkach przywrócenia prawa do tego świadczenia.

Warto pamiętać, że od orzeczenia lekarza orzecznika ZUS osobie zainteresowanej przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu do komisji lekarskiej Zakładu. Ma na to 14 dni od dnia doręczenia tego orzeczenia.

Zobacz również: Ponad połowa osób korzystających z rehabilitacji prowadzonej przez ZUS odzyskała zdolność do pracy 

Ile wynosi renta z tytułu niezdolności do pracy

Jej wysokość zależy od długości udowodnionych okresów składkowych i nieskładkowych oraz od wysokości podstawy wymiaru renty.

- Renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy wynosi 75 proc. renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy - mówi Alina Szałkowska.

Tak więc od 1 marca 2016 roku, po waloryzacji, najniższa renta z tytułu całkowitej niezdolności do pracy wynosi 882,56 zł, a renta z tytułu częściowej niezdolności do pracy 676,75 zł.

Jakie dokumenty trzeba złożyć do ZUS

By ubiegać się o rentę z tytułu niezdolności do pracy, trzeba złożyć wniosek (druk ZUS Rp-1R). Należy go dostarczyć do Oddziału ZUS właściwego ze względu na miejsce zamieszkania lub złożyć w zakładzie pracy, który przekaże ten wniosek do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych.

Do wniosku o przyznanie renty należy dołączyć:

  • zaświadczenie o stanie zdrowia (formularz ZUS N-9) wydane przez lekarza prowadzącego leczenie osoby ubiegającej się o świadczenie,
  • wywiad zawodowy (formularz ZUS N-10) ankietę wypełnioną przez pracodawcę,
  • kwestionariusz dotyczący okresów składkowych i nieskładkowych (druk ZUS Rp-6),
  • dokumenty na potwierdzenie przebytych okresów składkowych i nieskładkowych (świadectwa pracy, legitymację ubezpieczeniową, zaświadczenie szkoły wyższej o programowym toku trwania ukończonych studiów, wyciągi z akt urodzenia dzieci),
  • zaświadczenia pracodawcy o wysokości osiąganego wynagrodzenia (na formularzu według wzoru określonego przez ZUS, druk ZUS Rp-7) bądź legitymację ubezpieczeniową zawierającą odpowiednie wpisy,
  • kartę wypadku w drodze do pracy lub z pracy, jeśli ubezpieczony zgłasza wniosek o rentę z tytułu niezdolności do pracy spowodowanej wypadkiem w drodze do pracy lub z pracy.

Druki potrzebne do wystąpienia o ustalenie renty z tytułu niezdolności do pracy można bezpłatnie otrzymać w każdej placówce ZUS albo pobrać je ze strony www.zus.pl

Od kiedy na rencie

Renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje od dnia spełnienia wszystkich wymaganych warunków, nie wcześniej jednak niż od miesiąca, w którym zgłoszono wniosek o świadczenie.

Jeżeli ubezpieczony pobiera zasiłek chorobowy (świadczenie rehabilitacyjne, wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy), prawo do renty powstaje z dniem zaprzestania pobierania tego zasiłku. 

Przeczytaj też: Wypadek przy pracy – ubezpieczenia, prawa i obowiązki 

Autor: Małgorzata Wąsacz
0komentarzy

Polecamy