Kodeks pracy - Dział X - Bezpieczeństwo i higiena pracy

Dział dziesiąty
Bezpieczeństwo i higiena pracy

Rozdział I
Podstawowe obowiązki pracodawcy

Art. 207.
§ 1. Pracodawca ponosi odpowiedzialność za stan bezpieczeństwa i higieny pracy w
zakładzie pracy. Na zakres odpowiedzialności pracodawcy nie wpływają obowiązki
pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz powierzenie wykonywania zadań służby bezpieczeństwa i higieny pracy specjalistom spoza zakładu pracy, o których mowa w art. 23711 § 2.
§ 2. Pracodawca jest obowiązany chronić zdrowie i życie pracowników przez zapewnienie
bezpiecznych i higienicznych warunków pracy przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki. W szczególności pracodawca jest obowiązany:
1) organizować pracę w sposób zapewniający bezpieczne i higieniczne warunki
pracy,
2) zapewniać przestrzeganie w zakładzie pracy przepisów oraz zasad bezpieczeństwa
i higieny pracy, wydawać polecenia usunięcia uchybień w tym zakresie
oraz kontrolować wykonanie tych poleceń,
3) reagować na potrzeby w zakresie zapewnienia bezpieczeństwa i higieny
pracy oraz dostosowywać środki podejmowane w celu doskonalenia istniejącego
poziomu ochrony zdrowia i życia pracowników, biorąc pod uwagę
zmieniające się warunki wykonywania pracy,
4) zapewnić rozwój spójnej polityki zapobiegającej wypadkom przy pracy i
chorobom zawodowym uwzględniającej zagadnienia techniczne, organizację
pracy, warunki pracy, stosunki społeczne oraz wpływ czynników środowiska
pracy,
5) uwzględniać ochronę zdrowia młodocianych, pracownic w ciąży lub karmiących
dziecko piersią oraz pracowników niepełnosprawnych w ramach
podejmowanych działań profilaktycznych,
6) zapewniać wykonanie nakazów, wystąpień, decyzji i zarządzeń wydawanych
przez organy nadzoru nad warunkami pracy,
7) zapewniać wykonanie zaleceń społecznego inspektora pracy.
§ 21. Koszty działań podejmowanych przez pracodawcę w zakresie bezpieczeństwa
i higieny pracy w żaden sposób nie mogą obciążać pracowników.
§ 3. Pracodawca oraz osoba kierująca pracownikami są obowiązani znać, w zakresie
niezbędnym do wykonywania ciążących na nich obowiązków, przepisy o
ochronie pracy, w tym przepisy oraz zasady bezpieczeństwa i higieny pracy.
Art. 2071.
§ 1. Pracodawca jest obowiązany przekazywać pracownikom informacje o:
1) zagrożeniach dla zdrowia i życia występujących w zakładzie pracy, na poszczególnych
stanowiskach pracy i przy wykonywanych pracach, w tym
o zasadach postępowania w przypadku awarii i innych sytuacji zagrażających
zdrowiu i życiu pracowników,
2) działaniach ochronnych i zapobiegawczych podjętych w celu wyeliminowania
lub ograniczenia zagrożeń, o których mowa w pkt 1,
3) pracownikach wyznaczonych do:
a) udzielania pierwszej pomocy,
b) wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników.
§ 2. Informacja o pracownikach, o których mowa w § 1 pkt 3, obejmuje:
1) imię i nazwisko,
2) miejsce wykonywania pracy,
3) numer telefonu służbowego lub innego środka komunikacji elektronicznej.
Art. 208.
§ 1. W razie gdy jednocześnie w tym samym miejscu wykonują pracę pracownicy
zatrudnieni przez różnych pracodawców, pracodawcy ci mają obowiązek:
1) współpracować ze sobą,
2) wyznaczyć koordynatora sprawującego nadzór nad bezpieczeństwem i
higieną pracy wszystkich pracowników zatrudnionych w tym samym
miejscu,
3) ustalić zasady współdziałania uwzględniające sposoby postępowania w
przypadku wystąpienia zagrożeń dla zdrowia lub życia pracowników,
4) informować siebie nawzajem oraz pracowników lub ich przedstawicieli
o działaniach w zakresie zapobiegania zagrożeniom zawodowym występującym
podczas wykonywanych przez nich prac.
§ 2. Wyznaczenie koordynatora, o którym mowa w § 1, nie zwalnia poszczególnych
pracodawców z obowiązku zapewnienia bezpieczeństwa i higieny pracy zatrudnionym
przez nich pracownikom.
§ 3. Pracodawca, na którego terenie wykonują prace pracownicy zatrudnieni przez
różnych pracodawców, jest obowiązany dostarczać tym pracodawcom, w celu
przekazania pracownikom, informacje, o których mowa w art. 2071.
Art. 209.
§ 1. Pracodawca rozpoczynający działalność jest obowiązany, w terminie 30 dni od
dnia rozpoczęcia tej działalności, zawiadomić na piśmie właściwego okręgowego
inspektora pracy i właściwego państwowego inspektora sanitarnego o
miejscu, rodzaju i zakresie prowadzonej działalności.
§ 2. Obowiązek, o którym mowa w § 1, ciąży na pracodawcy odpowiednio w razie
zmiany miejsca, rodzaju i zakresu prowadzonej działalności, zwłaszcza zmiany
technologii lub profilu produkcji, jeżeli zmiana technologii może powodować
zwiększenie zagrożenia dla zdrowia pracowników.
§ 3. (uchylony).
§ 4. Właściwy okręgowy inspektor pracy lub właściwy państwowy inspektor sanitarny
może zobowiązać pracodawcę prowadzącego działalność powodującą
szczególne zagrożenia dla zdrowia lub życia pracowników do okresowej aktualizacji
informacji, o której mowa w § 1.
Art. 2091.
§ 1. Pracodawca jest obowiązany:
1) zapewnić środki niezbędne do udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach,
zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników,
2) wyznaczyć pracowników do:
a) udzielania pierwszej pomocy,
b) wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji pracowników,
3) zapewnić łączność ze służbami zewnętrznymi wyspecjalizowanymi w szczególności
w zakresie udzielania pierwszej pomocy w nagłych wypadkach, ratownictwa
medycznego oraz ochrony przeciwpożarowej.
§ 2. Działania, o których mowa w § 1, powinny być dostosowane do rodzaju i zakresu
prowadzonej działalności, liczby zatrudnionych pracowników i innych
osób przebywających na terenie zakładu pracy oraz rodzaju i poziomu występujących
zagrożeń.
§ 3. Liczba pracowników, o których mowa w § 1 pkt 2, ich szkolenie oraz wyposażenie
powinny uwzględniać rodzaj i poziom występujących zagrożeń.
§ 4. W przypadku zatrudniania przez pracodawcę wyłącznie pracowników młodocianych
lub niepełnosprawnych – działania, o których mowa w § 1 pkt 2, może
wykonywać sam pracodawca. Przepis § 3 stosuje się odpowiednio.
Art. 2092.
§ 1. W przypadku możliwości wystąpienia zagrożenia dla zdrowia lub życia pracodawca
jest obowiązany:
1) niezwłocznie poinformować pracowników o tych zagrożeniach oraz podjąć
działania w celu zapewnienia im odpowiedniej ochrony,
2) niezwłocznie dostarczyć pracownikom instrukcje umożliwiające, w przypadku
wystąpienia bezpośredniego zagrożenia, przerwanie pracy i oddalenie
się z miejsca zagrożenia w miejsce bezpieczne.
§ 2. W razie wystąpienia bezpośredniego zagrożenia dla zdrowia lub życia pracodawca
jest obowiązany:
1) wstrzymać pracę i wydać pracownikom polecenie oddalenia się w miejsce
bezpieczne,
2) do czasu usunięcia zagrożenia nie wydawać polecenia wznowienia pracy.
Art. 2093.
§ 1. Pracodawca jest obowiązany umożliwić pracownikom, w przypadku wystąpienia
bezpośredniego zagrożenia dla ich zdrowia lub życia albo dla zdrowia lub
życia innych osób, podjęcie działań w celu uniknięcia niebezpieczeństwa –
nawet bez porozumienia z przełożonym – na miarę ich wiedzy i dostępnych
środków technicznych.
§ 2. Pracownicy, którzy podjęli działania, o których mowa w § 1, nie mogą ponosić
jakichkolwiek niekorzystnych konsekwencji tych działań, pod warunkiem że
nie zaniedbali swoich obowiązków.

Rozdział II
Prawa i obowiązki pracownika

Art. 210.
§ 1. W razie gdy warunki pracy nie odpowiadają przepisom bezpieczeństwa i higieny
pracy i stwarzają bezpośrednie zagrożenie dla zdrowia lub życia pracownika
albo gdy wykonywana przez niego praca grozi takim niebezpieczeństwem innym
osobom, pracownik ma prawo powstrzymać się od wykonywania pracy,
zawiadamiając o tym niezwłocznie przełożonego.
§ 2. Jeżeli powstrzymanie się od wykonywania pracy nie usuwa zagrożenia, o którym
mowa w § 1, pracownik ma prawo oddalić się z miejsca zagrożenia, zawiadamiając
o tym niezwłocznie przełożonego.
§ 21. Pracownik nie może ponosić jakichkolwiek niekorzystnych dla niego konsekwencji
z powodu powstrzymania się od pracy lub oddalenia się z miejsca zagrożenia
w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2.
§ 3. Za czas powstrzymania się od wykonywania pracy lub oddalenia się z miejsca
zagrożenia w przypadkach, o których mowa w § 1 i 2, pracownik zachowuje
prawo do wynagrodzenia.
§ 4. Pracownik ma prawo, po uprzednim zawiadomieniu przełożonego, powstrzymać
się od wykonywania pracy wymagającej szczególnej sprawności psychofizycznej
w przypadku, gdy jego stan psychofizyczny nie zapewnia bezpiecznego
wykonywania pracy i stwarza zagrożenie dla innych osób.
§ 5. Przepisy § 1, 2 i 4 nie dotyczą pracownika, którego obowiązkiem pracowniczym
jest ratowanie życia ludzkiego lub mienia.
§ 6. Minister Pracy i Polityki Socjalnej w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i
Opieki Społecznej określi, w drodze rozporządzenia, rodzaje prac wymagających
szczególnej sprawności psychofizycznej.
Art. 211.
Przestrzeganie przepisów i zasad bezpieczeństwa i higieny pracy jest podstawowym
obowiązkiem pracownika. W szczególności pracownik jest obowiązany:
1) znać przepisy i zasady bezpieczeństwa i higieny pracy, brać udział w szkoleniu
i instruktażu z tego zakresu oraz poddawać się wymaganym egzaminom
sprawdzającym,
2) wykonywać pracę w sposób zgodny z przepisami i zasadami bezpieczeństwa
i higieny pracy oraz stosować się do wydawanych w tym zakresie poleceń
i wskazówek przełożonych,
3) dbać o należyty stan maszyn, urządzeń, narzędzi i sprzętu oraz o porządek i
ład w miejscu pracy,
4) stosować środki ochrony zbiorowej, a także używać przydzielonych środków
ochrony indywidualnej oraz odzieży i obuwia roboczego, zgodnie z
ich przeznaczeniem,
5) poddawać się wstępnym, okresowym i kontrolnym oraz innym zaleconym
badaniom lekarskim i stosować się do wskazań lekarskich,
6) niezwłocznie zawiadomić przełożonego o zauważonym w zakładzie pracy
wypadku albo zagrożeniu życia lub zdrowia ludzkiego oraz ostrzec współpracowników,
a także inne osoby znajdujące się w rejonie zagrożenia, o
grożącym im niebezpieczeństwie,
7) współdziałać z pracodawcą i przełożonymi w wypełnianiu obowiązków dotyczących
bezpieczeństwa i higieny pracy.
Art. 212.
Osoba kierująca pracownikami jest obowiązana:
1) organizować stanowiska pracy zgodnie z przepisami i zasadami bezpieczeństwa
i higieny pracy,
2) dbać o sprawność środków ochrony indywidualnej oraz ich stosowanie
zgodnie z przeznaczeniem,
3) organizować, przygotowywać i prowadzić prace, uwzględniając zabezpieczenie
pracowników przed wypadkami przy pracy, chorobami zawodowymi
i innymi chorobami związanymi z warunkami środowiska pracy,
4) dbać o bezpieczny i higieniczny stan pomieszczeń pracy i wyposażenia
technicznego, a także o sprawność środków ochrony zbiorowej i ich stosowanie
zgodnie z przeznaczeniem,
5) egzekwować przestrzeganie przez pracowników przepisów i zasad bezpieczeństwa
i higieny pracy,
6) zapewniać wykonanie zaleceń lekarza sprawującego opiekę zdrowotną nad
pracownikami.
Rozdział III
Obiekty budowlane i pomieszczenia pracy
Art. 213.
§ 1. Pracodawca jest obowiązany zapewniać, aby budowa lub przebudowa obiektu
budowlanego, w którym przewiduje się pomieszczenia pracy, była wykonywana
na podstawie projektów uwzględniających wymagania bezpieczeństwa i higieny
pracy, pozytywnie zaopiniowanych przez uprawnionych rzeczoznawców,
zgodnie z odrębnymi przepisami.
§ 2. Obiekt budowlany, w którym znajdują się pomieszczenia pracy, powinien spełniać
wymagania dotyczące bezpieczeństwa i higieny pracy.
§ 3. Przebudowa obiektu budowlanego, w którym znajdują się pomieszczenia pracy,
powinna uwzględniać poprawę warunków bezpieczeństwa i higieny pracy.
§ 4. Przepisy § 1–3 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy budowa lub przebudowa
dotyczy części obiektu budowlanego, w której znajdują się pomieszczenia
pracy.
Art. 214.
§ 1. Pracodawca jest obowiązany zapewniać pomieszczenia pracy odpowiednie do
rodzaju wykonywanych prac i liczby zatrudnionych pracowników.
§ 2. Pracodawca jest obowiązany utrzymywać obiekty budowlane i znajdujące się w
nich pomieszczenia pracy, a także tereny i urządzenia z nimi związane w stanie
zapewniającym bezpieczne i higieniczne warunki pracy.
Rozdział IV
Maszyny i inne urządzenia techniczne
Art. 215.
Pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby stosowane maszyny i inne urządzenia
techniczne:
1) zapewniały bezpieczne i higieniczne warunki pracy, w szczególności zabezpieczały
pracownika przed urazami, działaniem niebezpiecznych substancji
chemicznych, porażeniem prądem elektrycznym, nadmiernym hałasem,
działaniem drgań mechanicznych i promieniowania oraz szkodliwym
i niebezpiecznym działaniem innych czynników środowiska pracy,
2) uwzględniały zasady ergonomii.
Art. 216.
§ 1. Pracodawca wyposaża w odpowiednie zabezpieczenia maszyny i inne urządzenia
techniczne, które nie spełniają wymagań określonych w art. 215.
§ 2. W przypadku gdy konstrukcja zabezpieczenia jest uzależniona od warunków
lokalnych, wyposażenie maszyny lub innego urządzenia technicznego w odpowiednie
zabezpieczenia należy do obowiązków pracodawcy.
Art. 217.
Niedopuszczalne jest wyposażanie stanowisk pracy w maszyny i inne urządzenia
techniczne, które nie spełniają wymagań dotyczących oceny zgodności określonych
w odrębnych przepisach.
Art. 218.
Przepisy art. 215 i 217 stosuje się odpowiednio do narzędzi pracy.
Art. 219.
Przepisy art. 215 i 217 nie naruszają wymagań określonych przepisami dotyczącymi
maszyn i innych urządzeń technicznych:
1) będących środkami transportu kolejowego, samochodowego, morskiego,
wodnego śródlądowego i lotniczego,
2) podlegających przepisom o dozorze technicznym,
3) podlegających przepisom Prawa geologicznego i górniczego,
4) podlegających przepisom obowiązującym w jednostkach podległych Ministrom
Obrony Narodowej i Spraw Wewnętrznych i Administracji,
5) podlegających przepisom Prawa atomowego.

Rozdział V
Czynniki oraz procesy pracy stwarzające szczególne zagrożenie dla zdrowia lub
życia

Art. 220.
§ 1. Niedopuszczalne jest stosowanie materiałów i procesów technologicznych bez
uprzedniego ustalenia stopnia ich szkodliwości dla zdrowia pracowników i
podjęcia odpowiednich środków profilaktycznych.
§ 2. Minister Zdrowia i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Pracy i Polityki
Socjalnej oraz z właściwymi ministrami określi, w drodze rozporządzenia:
1) wykaz jednostek upoważnionych do przeprowadzania badań materiałów i
procesów technologicznych w celu ustalenia stopnia ich szkodliwości dla
zdrowia oraz zakres tych badań,
2) zakaz albo ograniczenie stosowania, obrotu lub transportu materiałów i procesów
technologicznych ze względu na ich szkodliwość dla zdrowia albo uzależnienie ich stosowania, obrotu lub transportu od przestrzegania określonych warunków.
§ 3. Przepisy § 2 nie dotyczą substancji i preparatów chemicznych.
Art. 221.
§ 1. Niedopuszczalne jest stosowanie substancji i preparatów chemicznych nie
oznakowanych w sposób widoczny, umożliwiający ich identyfikację.
§ 2. Niedopuszczalne jest stosowanie niebezpiecznych substancji i niebezpiecznych
preparatów chemicznych bez posiadania aktualnego spisu tych substancji i
preparatów oraz kart charakterystyki, a także opakowań zabezpieczających
przed ich szkodliwym działaniem, pożarem lub wybuchem.
§ 3. Stosowanie niebezpiecznych substancji i niebezpiecznych preparatów chemicznych
jest dopuszczalne pod warunkiem zastosowania środków zapewniających
pracownikom ochronę ich zdrowia i życia.
§ 4. Zasady klasyfikacji substancji i preparatów chemicznych pod względem zagrożeń
dla zdrowia lub życia, wykaz substancji niebezpiecznych, wymagania dotyczące
kart charakterystyki substancji lub preparatów niebezpiecznych oraz
sposób ich oznakowania określają odrębne przepisy.
§ 5. (uchylony).
Art. 222.
§ 1. W razie zatrudniania pracownika w warunkach narażenia na działanie substancji,
preparatów, czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym
lub mutagennym, pracodawca zastępuje te substancje, preparaty,
czynniki lub procesy technologiczne mniej szkodliwymi dla zdrowia lub stosuje
inne dostępne środki ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim
wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki.
§ 2. Pracodawca rejestruje wszystkie rodzaje prac w kontakcie z substancjami, preparatami,
czynnikami lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym
lub mutagennym, określonymi w wykazie, o którym mowa w § 3, a także
prowadzi rejestr pracowników zatrudnionych przy tych pracach.
§ 3. Minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw pracy, uwzględniając zróżnicowane właściwości substancji, preparatów,
czynników lub procesów technologicznych o działaniu rakotwórczym lub
mutagennym, ich zastosowanie oraz konieczność podjęcia niezbędnych środków
zabezpieczających przed zagrożeniami wynikającymi z ich stosowania,
określi, w drodze rozporządzenia:
1) wykaz substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych o
działaniu rakotwórczym lub mutagennym i sposób ich rejestrowania,
2) sposób prowadzenia rejestru prac, których wykonywanie powoduje konieczność
pozostawania w kontakcie z substancjami, preparatami, czynnikami
lub procesami technologicznymi o działaniu rakotwórczym lub mutagennym,
3) sposób prowadzenia rejestru pracowników zatrudnionych przy tych pracach,
4) wzory dokumentów dotyczących narażenia pracowników na substancje,
preparaty, czynniki lub procesy technologiczne o działaniu rakotwórczym
lub mutagennym oraz sposób przechowywania i przekazywania tych dokumentów do podmiotów właściwych do rozpoznawania lub stwierdzania chorób zawodowych,
5) szczegółowe warunki ochrony pracowników przed zagrożeniami spowodowanymi
przez substancje, preparaty, czynniki lub procesy technologiczne o
działaniu rakotwórczym lub mutagennym,
6) warunki i sposób monitorowania stanu zdrowia pracowników narażonych
na działanie substancji, preparatów, czynników lub procesów technologicznych
o działaniu rakotwórczym lub mutagennym.
Art. 2221.
§ 1. W razie zatrudniania pracownika w warunkach narażenia na działanie szkodliwych
czynników biologicznych pracodawca stosuje wszelkie dostępne środki
eliminujące narażenie, a jeżeli jest to niemożliwe – ograniczające stopień tego
narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki.
§ 2. Pracodawca prowadzi rejestr prac narażających pracowników na działanie
szkodliwych czynników biologicznych oraz rejestr pracowników zatrudnionych
przy takich pracach.
§ 3. Minister właściwy do spraw zdrowia, w porozumieniu z ministrem właściwym
do spraw pracy, uwzględniając zróżnicowane działanie czynników biologicznych
na organizm człowieka oraz konieczność podjęcia niezbędnych środków
zabezpieczających przed zagrożeniami wynikającymi z wykonywania pracy w
warunkach narażenia na działanie czynników biologicznych, określi, w drodze
rozporządzenia:
1) klasyfikację i wykaz szkodliwych czynników biologicznych,
2) wykaz prac narażających pracowników na działanie czynników biologicznych,
3) szczegółowe warunki ochrony pracowników przed zagrożeniami spowodowanymi
przez szkodliwe czynniki biologiczne, w tym rodzaje środków niezbędnych
do zapewnienia ochrony zdrowia i życia pracowników narażonych
na działanie tych czynników, zakres stosowania tych środków oraz
warunki i sposób monitorowania stanu zdrowia narażonych pracowników,
4) sposób prowadzenia rejestrów prac i pracowników, o których mowa w § 2,
oraz sposób przechowywania i przekazywania tych rejestrów do podmiotów
właściwych do rozpoznawania lub stwierdzania chorób zawodowych.
Art. 223.
§ 1. Pracodawca jest obowiązany chronić pracowników przed promieniowaniem
jonizującym, pochodzącym ze źródeł sztucznych i naturalnych, występujących
w środowisku pracy.
§ 2. Dawka promieniowania jonizującego pochodzącego ze źródeł naturalnych,
otrzymywana przez pracownika przy pracy w warunkach narażenia na to promieniowanie,
nie może przekraczać dawek granicznych, określonych w odrębnych
przepisach dla sztucznych źródeł promieniowania jonizującego.
Art. 224.
§ 1. Pracodawca prowadzący działalność, która stwarza możliwość wystąpienia nagłego
niebezpieczeństwa dla zdrowia lub życia pracowników, jest obowiązany
podejmować działania zapobiegające takiemu niebezpieczeństwu.
§ 2. W przypadku, o którym mowa w § 1, pracodawca jest obowiązany zapewnić:
1) odpowiednie do rodzaju niebezpieczeństwa urządzenia i sprzęt ratowniczy
oraz ich obsługę przez osoby należycie przeszkolone,
2) udzielenie pierwszej pomocy poszkodowanym.
§ 3. Przepisy § 1 i 2 nie naruszają wymagań, określonych w odrębnych przepisach,
dotyczących katastrof i innych nadzwyczajnych zagrożeń.
Art. 225.
§ 1. Pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby prace, przy których istnieje możliwość
wystąpienia szczególnego zagrożenia dla zdrowia lub życia ludzkiego,
były wykonywane przez co najmniej dwie osoby, w celu zapewnienia asekuracji.
§ 2. Wykaz prac, o których mowa w § 1, ustala pracodawca po konsultacji z pracownikami
lub ich przedstawicielami, uwzględniając przepisy wydane na podstawie
art. 23715.

Rozdział VI
Profilaktyczna ochrona zdrowia

Art. 226.
Pracodawca:
1) ocenia i dokumentuje ryzyko zawodowe związane z wykonywaną pracą
oraz stosuje niezbędne środki profilaktyczne zmniejszające ryzyko,
2) informuje pracowników o ryzyku zawodowym, które wiąże się z wykonywaną
pracą, oraz o zasadach ochrony przed zagrożeniami.
Art. 227.
§ 1. Pracodawca jest obowiązany stosować środki zapobiegające chorobom zawodowym
i innym chorobom związanym z wykonywaną pracą, w szczególności:
1) utrzymywać w stanie stałej sprawności urządzenia ograniczające lub eliminujące
szkodliwe dla zdrowia czynniki środowiska pracy oraz urządzenia
służące do pomiarów tych czynników,
2) przeprowadzać, na swój koszt, badania i pomiary czynników szkodliwych
dla zdrowia, rejestrować i przechowywać wyniki tych badań i pomiarów
oraz udostępniać je pracownikom.
§ 2. Minister właściwy do spraw zdrowia, uwzględniając zróżnicowane działanie na
organizm człowieka czynników szkodliwych występujących w środowisku
pracy oraz konieczność podjęcia niezbędnych środków zabezpieczających
przed ich działaniem, określi, w drodze rozporządzenia:
1) tryb, metody, rodzaj i częstotliwość wykonywania badań i pomiarów, o
których mowa w § 1 pkt 2,
2) przypadki, w których jest konieczne prowadzenie pomiarów ciągłych,
3) wymagania, jakie powinny spełniać laboratoria wykonujące badania i pomiary,
4) sposób rejestrowania i przechowywania wyników tych badań i pomiarów,
5) wzory dokumentów oraz sposób udostępniania wyników badań i pomiarów
pracownikom.
Art. 228.
§ 1. Prezes Rady Ministrów powoła, w drodze rozporządzenia, Międzyresortową
Komisję do Spraw Najwyższych Dopuszczalnych Stężeń i Natężeń Czynników
Szkodliwych dla Zdrowia w Środowisku Pracy, określi jej uprawnienia oraz
sposób wykonywania zadań.
§ 2. Do zadań Komisji, o której mowa w § 1, należy:
1) przedkładanie Ministrowi Pracy i Polityki Socjalnej wniosków dotyczących
wartości najwyższych dopuszczalnych stężeń i natężeń czynników szkodliwych
dla zdrowia w środowisku pracy – do celów określonych w § 3,
2) inicjowanie prac badawczych niezbędnych do realizacji zadań, o których
mowa w pkt 1.
§ 3. Minister Pracy i Polityki Socjalnej w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i
Opieki Społecznej określi, w drodze rozporządzenia, wykaz najwyższych dopuszczalnych
stężeń i natężeń czynników szkodliwych dla zdrowia w środowisku
pracy.
Art. 229.
§ 1. Wstępnym badaniom lekarskim podlegają:
1) osoby przyjmowane do pracy,
2) pracownicy młodociani przenoszeni na inne stanowiska pracy i inni pracownicy
przenoszeni na stanowiska pracy, na których występują czynniki
szkodliwe dla zdrowia lub warunki uciążliwe.
Badaniom wstępnym nie podlegają jednak osoby przyjmowane ponownie do
pracy u danego pracodawcy na to samo stanowisko lub na stanowisko o takich
samych warunkach pracy, na podstawie kolejnej umowy o pracę zawartej bezpośrednio
po rozwiązaniu lub wygaśnięciu poprzedniej umowy o pracę z tym
pracodawcą.
§ 2. Pracownik podlega okresowym badaniom lekarskim. W przypadku niezdolności
do pracy trwającej dłużej niż 30 dni, spowodowanej chorobą, pracownik
podlega ponadto kontrolnym badaniom lekarskim w celu ustalenia zdolności
do wykonywania pracy na dotychczasowym stanowisku.
§ 3. Okresowe i kontrolne badania lekarskie przeprowadza się w miarę możliwości
w godzinach pracy. Za czas niewykonywania pracy w związku z przeprowadzanymi
badaniami pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia, a w razie
przejazdu na te badania do innej miejscowości przysługują mu należności na
pokrycie kosztów przejazdu według zasad obowiązujących przy podróżach
służbowych.
§ 4. Pracodawca nie może dopuścić do pracy pracownika bez aktualnego orzeczenia
lekarskiego stwierdzającego brak przeciwwskazań do pracy na określonym
stanowisku.
§ 5. Pracodawca zatrudniający pracowników w warunkach narażenia na działanie
substancji i czynników rakotwórczych lub pyłów zwłókniających jest obowiązany
zapewnić tym pracownikom okresowe badania lekarskie także:
1) po zaprzestaniu pracy w kontakcie z tymi substancjami, czynnikami lub
pyłami,
2) po rozwiązaniu stosunku pracy, jeżeli zainteresowana osoba zgłosi wniosek
o objęcie takimi badaniami.
§ 6. Badania, o których mowa w § 1, 2 i 5, są przeprowadzane na koszt pracodawcy.
Pracodawca ponosi ponadto inne koszty profilaktycznej opieki zdrowotnej
nad pracownikami, niezbędnej z uwagi na warunki pracy.
§ 7. Pracodawca jest obowiązany przechowywać orzeczenia wydane na podstawie
badań lekarskich, o których mowa w § 1, 2 i 5.
§ 8. Minister Zdrowia i Opieki Społecznej w porozumieniu z Ministrem Pracy i Polityki
Socjalnej określi w drodze rozporządzenia:
1) tryb i zakres badań lekarskich, o których mowa w § 1, 2 i 5, oraz częstotliwość
badań okresowych, a także sposób dokumentowania i kontroli badań
lekarskich,
2) tryb wydawania i przechowywania orzeczeń lekarskich do celów przewidzianych
w Kodeksie pracy i w przepisach wydanych na jego podstawie,
3) zakres profilaktycznej opieki zdrowotnej, o której mowa w § 6 zdanie drugie,
4) dodatkowe wymagania kwalifikacyjne, jakie powinni spełniać lekarze
przeprowadzający badania, o których mowa w § 1, 2 i 5, oraz sprawujący
profilaktyczną opiekę zdrowotną, o której mowa w § 6 zdanie drugie.
Art. 230.
§ 1. W razie stwierdzenia u pracownika objawów wskazujących na powstawanie
choroby zawodowej, pracodawca jest obowiązany, na podstawie orzeczenia lekarskiego,
w terminie i na czas określony w tym orzeczeniu, przenieść pracownika
do innej pracy nie narażającej go na działanie czynnika, który wywołał
te objawy.
§ 2. Jeżeli przeniesienie do innej pracy powoduje obniżenie wynagrodzenia, pracownikowi
przysługuje dodatek wyrównawczy przez okres nie przekraczający
6 miesięcy.
Art. 231.
Pracodawca, na podstawie orzeczenia lekarskiego, przenosi do odpowiedniej pracy
pracownika, który stał się niezdolny do wykonywania dotychczasowej pracy wskutek
wypadku przy pracy lub choroby zawodowej i nie został uznany za niezdolnego
do pracy w rozumieniu przepisów o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń
Społecznych. Przepis art. 230 § 2 stosuje się odpowiednio.
Art. 232.
Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom zatrudnionym w warunkach
szczególnie uciążliwych, nieodpłatnie, odpowiednie posiłki i napoje, jeżeli jest to
niezbędne ze względów profilaktycznych. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia,
rodzaje tych posiłków i napojów oraz wymagania, jakie powinny spełniać,
a także przypadki i warunki ich wydawania.
Art. 233.
Pracodawca jest obowiązany zapewnić pracownikom odpowiednie urządzenia higieniczno-
sanitarne oraz dostarczyć niezbędne środki higieny osobistej.

Rozdział VII
Wypadki przy pracy i choroby zawodowe

Art. 234.
§ 1. W razie wypadku przy pracy pracodawca jest obowiązany podjąć niezbędne
działania eliminujące lub ograniczające zagrożenie, zapewnić udzielenie
pierwszej pomocy osobom poszkodowanym i ustalenie w przewidzianym trybie
okoliczności i przyczyn wypadku oraz zastosować odpowiednie środki zapobiegające
podobnym wypadkom.
§ 2. Pracodawca jest obowiązany niezwłocznie zawiadomić właściwego okręgowego
inspektora pracy i prokuratora o śmiertelnym, ciężkim lub zbiorowym wypadku
przy pracy oraz o każdym innym wypadku, który wywołał wymienione
skutki, mającym związek z pracą, jeżeli może być uznany za wypadek przy
pracy.
§ 3. Pracodawca jest obowiązany prowadzić rejestr wypadków przy pracy.
§ 31. Pracodawca jest obowiązany przechowywać protokół ustalenia okoliczności
i przyczyn wypadku przy pracy wraz z pozostałą dokumentacją powypadkową
przez 10 lat.
§ 4. Koszty związane z ustalaniem okoliczności i przyczyn wypadków przy pracy
ponosi pracodawca.
Art. 235.
§ 1. Pracodawca jest obowiązany niezwłocznie zgłosić właściwemu państwowemu
inspektorowi sanitarnemu i właściwemu okręgowemu inspektorowi pracy każdy
przypadek podejrzenia choroby zawodowej.
§ 2. Obowiązek, o którym mowa w § 1, dotyczy także lekarza podmiotu właściwego
do rozpoznania choroby zawodowej, o którym mowa w przepisach wydanych
na podstawie art. 237 § 1 pkt 6.
§ 21. W każdym przypadku podejrzenia choroby zawodowej:
1) lekarz,
2) lekarz dentysta, który podczas wykonywania zawodu powziął takie podejrzenie
u pacjenta,
– kieruje na badania w celu wydania orzeczenia o rozpoznaniu choroby zawodowej
albo o braku podstaw do jej rozpoznania.
§ 22. Zgłoszenia podejrzenia choroby zawodowej może również dokonać pracownik
lub były pracownik, który podejrzewa, że występujące u niego objawy mogą
wskazywać na taką chorobę, przy czym pracownik aktualnie zatrudniony zgłasza
podejrzenie za pośrednictwem lekarza sprawującego nad nim profilaktyczną
opiekę zdrowotną.
§ 3. W razie rozpoznania u pracownika choroby zawodowej, pracodawca jest obowiązany:
1) ustalić przyczyny powstania choroby zawodowej oraz charakter i rozmiar
zagrożenia tą chorobą, działając w porozumieniu z właściwym państwowym
inspektorem sanitarnym,
2) przystąpić niezwłocznie do usunięcia czynników powodujących powstanie
choroby zawodowej i zastosować inne niezbędne środki zapobiegawcze,
3) zapewnić realizację zaleceń lekarskich.
§ 4. Pracodawca jest obowiązany prowadzić rejestr obejmujący przypadki stwierdzonych
chorób zawodowych i podejrzeń o takie choroby.
§ 5. Pracodawca przesyła zawiadomienie o skutkach choroby zawodowej do instytutu
medycyny pracy, wskazanego w przepisach wydanych na podstawie art.
237 § 11 oraz do właściwego państwowego inspektora sanitarnego.
Art. 2351.
Za chorobę zawodową uważa się chorobę, wymienioną w wykazie chorób zawodowych,
jeżeli w wyniku oceny warunków pracy można stwierdzić bezspornie lub z
wysokim prawdopodobieństwem, że została ona spowodowana działaniem czynników
szkodliwych dla zdrowia występujących w środowisku pracy albo w związku ze
sposobem wykonywania pracy, zwanych „narażeniem zawodowym".
Art. 2352.
Rozpoznanie choroby zawodowej u pracownika lub byłego pracownika może nastąpić
w okresie jego zatrudnienia w narażeniu zawodowym albo po zakończeniu pracy
w takim narażeniu, pod warunkiem wystąpienia udokumentowanych objawów chorobowych
w okresie ustalonym w wykazie chorób zawodowych.
Art. 236.
Pracodawca jest obowiązany systematycznie analizować przyczyny wypadków przy
pracy, chorób zawodowych i innych chorób związanych z warunkami środowiska
pracy i na podstawie wyników tych analiz stosować właściwe środki zapobiegawcze.
Art. 237.
§ 1. Rada Ministrów określi w drodze rozporządzenia:
1) sposób i tryb postępowania przy ustalaniu okoliczności i przyczyn wypadków
przy pracy oraz sposób ich dokumentowania, a także zakres informacji
zamieszczanych w rejestrze wypadków przy pracy,
2) skład zespołu powypadkowego,
3) wykaz chorób zawodowych,
4) okres, w którym wystąpienie udokumentowanych objawów chorobowych
upoważnia do rozpoznania choroby zawodowej pomimo wcześniejszego
zakończenia pracy w narażeniu zawodowym,
5) sposób i tryb postępowania dotyczący zgłaszania podejrzenia, rozpoznawania
i stwierdzania chorób zawodowych,
6) podmioty właściwe w sprawie rozpoznawania chorób zawodowych,
– uwzględniając aktualną wiedzę w zakresie patogenezy i epidemiologii chorób
powodowanych przez czynniki szkodliwe dla człowieka występujące w środowisku
pracy oraz kierując się koniecznością zapobiegania występowaniu wypadków
przy pracy i chorób zawodowych.
§ 11. Rada Ministrów wskaże w drodze rozporządzenia instytut medycyny pracy, do
którego pracodawca przesyła zawiadomienie o skutkach choroby zawodowej
oraz termin, w którym ma ono być przesłane, mając na uwadze specjalizację
instytutu oraz rodzaj prowadzonych w nim badań.
§ 2. Minister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, wzór protokołu
ustalenia okoliczności i przyczyn wypadku przy pracy zawierający dane
dotyczące poszkodowanego, składu zespołu powypadkowego, wypadku i jego
skutków, stwierdzenie że wypadek jest lub nie jest wypadkiem przy pracy oraz
wnioski i zalecane środki profilaktyczne, a także pouczenie dla stron postępowania
powypadkowego.
§ 3. Minister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, wzór statystycznej
karty wypadku przy pracy, uwzględniając dane dotyczące pracodawcy,
poszkodowanego, wypadku przy pracy, a także jego skutków oraz sposób i
terminy jej sporządzania i przekazywania do właściwego urzędu statystycznego.
§ 4. Minister właściwy do spraw zdrowia określi, w drodze rozporządzenia:
1) sposób dokumentowania chorób zawodowych i skutków tych chorób, a także
prowadzenia rejestrów chorób zawodowych, uwzględniając w szczególności
wzory dokumentów stosowanych w postępowaniu dotyczącym tych
chorób oraz dane objęte rejestrem,
2) wytyczne diagnostyczno-orzecznicze i kryteria rozpoznawania chorób zawodowych,
uwzględniając w szczególności rodzaj choroby oraz czynniki
szkodliwe i uciążliwe wywołujące te choroby.
Art. 2371.
§ 1. Pracownikowi, który uległ wypadkowi przy pracy lub zachorował na chorobę
zawodową określoną w wykazie, o którym mowa w art. 237 § 1 pkt 3, przysługują
świadczenia z ubezpieczenia społecznego, określone w odrębnych przepisach.
§ 2. Pracownikowi, który uległ wypadkowi przy pracy, przysługuje od pracodawcy
odszkodowanie za utratę lub uszkodzenie w związku z wypadkiem przedmiotów
osobistego użytku oraz przedmiotów niezbędnych do wykonywania pracy, z wyjątkiem
utraty lub uszkodzenia pojazdów samochodowych oraz wartości pieniężnych.

Rozdział VIII
Szkolenie

Art. 2372.
Minister Edukacji Narodowej jest obowiązany zapewnić uwzględnianie problematyki
bezpieczeństwa i higieny pracy oraz ergonomii w programach nauczania w szkołach,
po uzgodnieniu zakresu tej problematyki z Ministrem Pracy i Polityki Socjalnej.
Art. 2373.
§ 1. Nie wolno dopuścić pracownika do pracy, do której wykonywania nie posiada
on wymaganych kwalifikacji lub potrzebnych umiejętności, a także dostatecznej
znajomości przepisów oraz zasad bezpieczeństwa i higieny pracy.
§ 2. Pracodawca jest obowiązany zapewnić przeszkolenie pracownika w zakresie
bezpieczeństwa i higieny pracy przed dopuszczeniem go do pracy oraz prowadzenie
okresowych szkoleń w tym zakresie. Szkolenie pracownika przed dopuszczeniem
do pracy nie jest wymagane w przypadku podjęcia przez niego pracy na tym samym stanowisku pracy, które zajmował u danego pracodawcy bezpośrednio przed nawiązaniem z tym pracodawcą kolejnej umowy o pracę.
§ 21. Pracodawca jest obowiązany odbyć szkolenie w dziedzinie bezpieczeństwa i
higieny pracy w zakresie niezbędnym do wykonywania ciążących na nim obowiązków.
Szkolenie to powinno być okresowo powtarzane.
§ 3. Szkolenia, o których mowa w § 2, odbywają się w czasie pracy i na koszt pracodawcy.
Art. 2374.
§ 1. Pracodawca jest obowiązany zaznajamiać pracowników z przepisami i zasadami
bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczącymi wykonywanych przez nich
prac.
§ 2. Pracodawca jest obowiązany wydawać szczegółowe instrukcje i wskazówki dotyczące
bezpieczeństwa i higieny pracy na stanowiskach pracy.
§ 3. Pracownik jest obowiązany potwierdzić na piśmie zapoznanie się z przepisami
oraz zasadami bezpieczeństwa i higieny pracy.
Art. 2375.
Minister właściwy do spraw pracy określi, w drodze rozporządzenia, szczegółowe
zasady szkolenia w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy, zakres tego szkolenia,
wymagania dotyczące treści i realizacji programów szkolenia, sposób dokumentowania
szkolenia oraz przypadki, w których pracodawcy lub pracownicy mogą być
zwolnieni z określonych rodzajów szkolenia.

Rozdział IX
Środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze

Art. 2376.
§ 1. Pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie środki
ochrony indywidualnej zabezpieczające przed działaniem niebezpiecznych i
szkodliwych dla zdrowia czynników występujących w środowisku pracy oraz
informować go o sposobach posługiwania się tymi środkami.
§ 2. (uchylony).
§ 3. Pracodawca jest obowiązany dostarczać pracownikowi środki ochrony indywidualnej,
które spełniają wymagania dotyczące oceny zgodności określone w
odrębnych przepisach.
Art. 2377.
§ 1. Pracodawca jest obowiązany dostarczyć pracownikowi nieodpłatnie odzież i
obuwie robocze, spełniające wymagania określone w Polskich Normach:
1) jeżeli odzież własna pracownika może ulec zniszczeniu lub znacznemu zabrudzeniu,
2) ze względu na wymagania technologiczne, sanitarne lub bezpieczeństwa i
higieny pracy.
§ 2. Pracodawca może ustalić stanowiska, na których dopuszcza się używanie przez
pracowników, za ich zgodą, własnej odzieży i obuwia roboczego, spełniających
wymagania bezpieczeństwa i higieny pracy.
§ 3. Przepis § 2 nie dotyczy stanowisk, na których są wykonywane prace związane
z bezpośrednią obsługą maszyn i innych urządzeń technicznych albo prace powodujące
intensywne brudzenie lub skażenie odzieży i obuwia roboczego
środkami chemicznymi lub promieniotwórczymi albo materiałami biologicznie
zakaźnymi.
§ 4. Pracownikowi używającemu własnej odzieży i obuwia roboczego, zgodnie z §
śμ pracodawca wypłaca ekwiwalent pieniężny w wysokości uwzględniającej
ich aktualne ceny.
Art. 2378.
§ 1. Pracodawca ustala rodzaje środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i
obuwia roboczego, których stosowanie na określonych stanowiskach jest niezbędne
w związku z art. 2376 § 1 i art. 2377 § 1, oraz przewidywane okresy
użytkowania odzieży i obuwia roboczego.
§ 2. Środki ochrony indywidualnej oraz odzież i obuwie robocze, o których mowa
w art. 2376 § 1 i art. 2377 § 1, stanowią własność pracodawcy.
Art. 2379.
§ 1. Pracodawca nie może dopuścić pracownika do pracy bez środków ochrony indywidualnej
oraz odzieży i obuwia roboczego, przewidzianych do stosowania
na danym stanowisku pracy.
§ 2. Pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby stosowane środki ochrony indywidualnej
oraz odzież i obuwie robocze posiadały właściwości ochronne i użytkowe,
oraz zapewnić odpowiednio ich pranie, konserwację, naprawę, odpylanie
i odkażanie.
§ 3. Jeżeli pracodawca nie może zapewnić prania odzieży roboczej, czynności te
mogą być wykonywane przez pracownika, pod warunkiem wypłacania przez
pracodawcę ekwiwalentu pieniężnego w wysokości kosztów poniesionych
przez pracownika.
Art. 23710.
§ 1. Pracodawca jest obowiązany zapewnić, aby środki ochrony indywidualnej oraz
odzież i obuwie robocze, które w wyniku stosowania w procesie pracy uległy
skażeniu środkami chemicznymi lub promieniotwórczymi albo materiałami
biologicznie zakaźnymi, były przechowywane wyłącznie w miejscu przez niego
wyznaczonym.
§ 2. Powierzanie pracownikowi prania, konserwacji, odpylania i odkażania przedmiotów,
o których mowa w § 1, jest niedopuszczalne.

Rozdział X
Służba bezpieczeństwa i higieny pracy

Art. 23711.
§ 1. Pracodawca zatrudniający więcej niż 100 pracowników tworzy służbę bezpieczeństwa
i higieny pracy, zwaną dalej „służbą bhp", pełniącą funkcje doradcze
i kontrolne w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy, zaś pracodawca zatrudniający
do 100 pracowników powierza wykonywanie zadań służby bhp pracownikowi
zatrudnionemu przy innej pracy. Pracodawca posiadający ukończo©
Kancelaria Sejmu s. 98/122
2011-01-25
ne szkolenie niezbędne do wykonywania zadań służby bhp może sam wykonywać
zadania tej służby, jeżeli:
1) zatrudnia do 10 pracowników albo
2) zatrudnia do 20 pracowników i jest zakwalifikowany do grupy działalności,
dla której ustalono nie wyższą niż trzecia kategorię ryzyka w rozumieniu
przepisów o ubezpieczeniu społecznym z tytułu wypadków przy pracy i
chorób zawodowych.
§ 2. Pracodawca – w przypadku braku kompetentnych pracowników – może powierzyć
wykonywanie zadań służby bhp specjalistom spoza zakładu pracy. Pracownik
służby bhp oraz pracownik zatrudniony przy innej pracy, któremu powierzono
wykonywanie zadań służby bhp, o którym mowa w § 1, a także specjalista
spoza zakładu pracy powinni spełniać wymagania kwalifikacyjne niezbędne
do wykonywania zadań służby bhp oraz ukończyć szkolenie w dziedzinie
bezpieczeństwa i higieny pracy dla pracowników tej służby.
§ 3. Pracownik służby bhp oraz pracownik zatrudniony przy innej pracy, któremu
powierzono wykonywanie zadań tej służby, nie mogą ponosić jakichkolwiek
niekorzystnych dla nich następstw z powodu wykonywania zadań i uprawnień
służby bhp.
§ 4. Właściwy inspektor pracy może nakazać utworzenie służby bhp, albo zwiększenie
liczby pracowników tej służby, jeżeli jest to uzasadnione stwierdzonymi
zagrożeniami zawodowymi.
§ 5. Rada Ministrów określi, w drodze rozporządzenia:
1) szczegółowy zakres działania, uprawnienia, organizację, liczebność i podporządkowanie
służby bhp,
2) kwalifikacje wymagane do wykonywania zadań służby bhp.

Rozdział XI
Konsultacje w zakresie bezpieczeństwa i higieny pracy oraz komisja
bezpieczeństwa i higieny pracy

Art. 23711a.
§ 1. Pracodawca konsultuje z pracownikami lub ich przedstawicielami wszystkie
działania związane z bezpieczeństwem i higieną pracy, w szczególności dotyczące:
1) zmian w organizacji pracy i wyposażeniu stanowisk pracy, wprowadzania
nowych procesów technologicznych oraz substancji i preparatów chemicznych,
jeżeli mogą one stwarzać zagrożenie dla zdrowia lub życia pracowników,
2) oceny ryzyka zawodowego występującego przy wykonywaniu określonych
prac oraz informowania pracowników o tym ryzyku,
3) tworzenia służby bhp lub powierzania wykonywania zadań tej służby innym
osobom oraz wyznaczania pracowników do udzielania pierwszej pomocy, a
także wykonywania działań w zakresie zwalczania pożarów i ewakuacji
pracowników,
4) przydzielania pracownikom środków ochrony indywidualnej oraz odzieży i
obuwia roboczego,
5) szkolenia pracowników w dziedzinie bezpieczeństwa i higieny pracy.
§ 2. Pracownicy lub ich przedstawiciele mogą przedstawiać pracodawcy wnioski w
sprawie eliminacji lub ograniczenia zagrożeń zawodowych.
§ 3. Pracodawca zapewnia odpowiednie warunki do przeprowadzania konsultacji, a
zwłaszcza zapewnia, aby odbywały się w godzinach pracy. Za czas nie przepracowany
w związku z udziałem w konsultacjach pracownicy lub ich przedstawiciele
zachowują prawo do wynagrodzenia.
§ 4. Na umotywowany wniosek pracowników lub ich przedstawicieli dotyczący
spraw zagrożenia zdrowia i życia pracowników inspektorzy pracy Państwowej
Inspekcji Pracy przeprowadzają kontrole oraz stosują środki prawne przewidziane
w przepisach o Państwowej Inspekcji Pracy.
§ 5. U pracodawcy, u którego została powołana komisja bezpieczeństwa i higieny
pracy – konsultacje, o których mowa w § 1, mogą być prowadzone w ramach
tej komisji, natomiast uprawnienia, o których mowa w § 2 i 4, przysługują pracownikom
lub ich przedstawicielom wchodzącym w skład komisji.
§ 6. Pracownicy lub ich przedstawiciele nie mogą ponosić jakichkolwiek niekorzystnych
dla nich konsekwencji z tytułu działalności, o której mowa w § 1, 2 i
4. Dotyczy to również pracowników lub ich przedstawicieli, o których mowa w
§ 5.
Art. 23712.
§ 1. Pracodawca zatrudniający więcej niż 250 pracowników powołuje komisję bezpieczeństwa
i higieny pracy, zwaną dalej „komisją bhp", jako swój organ doradczy
i opiniodawczy. W skład komisji bhp wchodzą w równej liczbie przedstawiciele
pracodawcy, w tym pracownicy służby bhp i lekarz sprawujący profilaktyczną
opiekę zdrowotną nad pracownikami, oraz przedstawiciele pracowników,
w tym społeczny inspektor pracy.
§ 2. Przewodniczącym komisji bhp jest pracodawca lub osoba przez niego upoważniona,
a wiceprzewodniczącym – społeczny inspektor pracy lub przedstawiciel
pracowników.
Art. 23713.
§ 1. Zadaniem komisji bhp jest dokonywanie przeglądu warunków pracy, okresowej
oceny stanu bezpieczeństwa i higieny pracy, opiniowanie podejmowanych
przez pracodawcę środków zapobiegających wypadkom przy pracy i chorobom
zawodowym, formułowanie wniosków dotyczących poprawy warunków pracy
oraz współdziałanie z pracodawcą w realizacji jego obowiązków w zakresie
bezpieczeństwa i higieny pracy.
§ 2. Posiedzenia komisji bhp odbywają się w godzinach pracy, nie rzadziej niż raz
na kwartał. Za czas nie przepracowany w związku z udziałem w posiedzeniach
komisji bhp pracownik zachowuje prawo do wynagrodzenia.
§ 3. Komisja bhp w związku z wykonywaniem zadań wymienionych w § 1 korzysta
z ekspertyz lub opinii specjalistów spoza zakładu pracy w przypadkach uzgodnionych
z pracodawcą i na jego koszt.
Art. 23713a.
Przedstawiciele pracowników, o których mowa w art. 23711a i art. 23712, są wybierani
przez zakładowe organizacje związkowe, a jeżeli u pracodawcy takie organizacje
nie działają – przez pracowników, w trybie przyjętym w zakładzie pracy.

Rozdział XII
Obowiązki organów sprawujących nadzór nad przedsiębiorstwami lub innymi
jednostkami organizacyjnymi państwowymi albo samorządowymi

Art. 23714.
Organy sprawujące nadzór nad przedsiębiorstwami lub innymi jednostkami organizacyjnymi
państwowymi albo samorządowymi są obowiązane podejmować działania
na rzecz kształtowania bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, w szczególności:
1) udzielać przedsiębiorstwom i jednostkom organizacyjnym pomocy przy
wykonywaniu zadań z zakresu bezpieczeństwa i higieny pracy,
2) dokonywać, co najmniej raz w roku, oceny stanu bezpieczeństwa i higieny
pracy w przedsiębiorstwach i jednostkach organizacyjnych oraz określać
kierunki poprawy tego stanu,
3) w miarę potrzeb i możliwości – inicjować i prowadzić badania naukowe dotyczące
bezpieczeństwa i higieny pracy.
Rozdział XIII
Przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące wykonywania prac w różnych
gałęziach pracy
Art. 23715.
§ 1. Minister Pracy i Polityki Socjalnej w porozumieniu z Ministrem Zdrowia i
Opieki Społecznej określi, w drodze rozporządzenia, ogólnie obowiązujące
przepisy bezpieczeństwa i higieny pracy dotyczące prac wykonywanych w
różnych gałęziach pracy.
§ 2. Ministrowie właściwi dla określonych gałęzi pracy lub rodzajów prac w porozumieniu
z Ministrem Pracy i Polityki Socjalnej oraz Ministrem Zdrowia i
Opieki Społecznej określą, w drodze rozporządzenia, przepisy bezpieczeństwa
i higieny pracy dotyczące tych gałęzi lub prac.