Kodeks pracy - Dział XI - Układy zbiorowe pracy

Dział jedenasty
Układy zbiorowe pracy

Rozdział I
Przepisy ogólne

Art. 238.
§ 1. Ilekroć w przepisach działu jest mowa o:
1) ponadzakładowej organizacji związkowej – należy przez to rozumieć
organizację związkową będącą ogólnokrajowym związkiem zawodowym,
zrzeszeniem (federacją) związków zawodowych lub ogólnokrajową
organizacją międzyzwiązkową (konfederacją),
2) organizacji związkowej reprezentującej pracowników – należy przez to
rozumieć organizację związkową zrzeszającą pracowników, dla których
układ jest zawierany. Dotyczy to również zrzeszenia (federacji) związków
zawodowych, w skład którego wchodzą te organizacje związkowe,
a także ogólnokrajowej organizacji międzyzwiązkowej (konfederacji)
zrzeszającej takie organizacje związkowe lub zrzeszenia (federacje)
związków zawodowych.
§ 2. Przepisy rozdziału odnoszące się do:
1) układu – stosuje się odpowiednio do układu ponadzakładowego i układu
zakładowego,
2) pracodawców – stosuje się odpowiednio do pracodawcy.
Art. 239.
§ 1. Układ zawiera się dla wszystkich pracowników zatrudnionych przez pracodawców
objętych jego postanowieniami, chyba że strony w układzie postanowią
inaczej.
§ 2. Układem mogą być objęte osoby świadczące pracę na innej podstawie niż stosunek
pracy; układem mogą być również objęci emeryci i renciści.
§ 3. Układu nie zawiera się dla:
1) członków korpusu służby cywilnej,
2) pracowników urzędów państwowych zatrudnionych na podstawie mianowania
i powołania,
3) pracowników samorządowych zatrudnionych na podstawie wyboru, mianowania
i powołania w:
a) urzędach marszałkowskich,
b) starostwach powiatowych,
c) urzędach gminy,
d) biurach (ich odpowiednikach) związków jednostek samorządu terytorialnego,
e) biurach (ich odpowiednikach) jednostek administracyjnych jednostek
samorządu terytorialnego,
4) sędziów i prokuratorów.
Art. 240.
§ 1. Układ określa:
1) warunki, jakim powinna odpowiadać treść stosunku pracy, z zastrzeżeniem
§ 3,
2) wzajemne zobowiązania stron układu, w tym dotyczące stosowania
układu i przestrzegania jego postanowień.
§ 2. Układ może określać inne sprawy poza wymienionymi w § 1, nie uregulowane
w przepisach prawa pracy w sposób bezwzględnie obowiązujący.
§ 3. Układ nie może naruszać praw osób trzecich.
§ 4. Zawarcie układu dla pracowników zatrudnionych w jednostkach budżetowych
oraz samorządowych zakładach budżetowych może nastąpić wyłącznie w ramach
środków finansowych będących w ich dyspozycji, w tym wynagrodzeń
określonych na podstawie odrębnych przepisów.
§ 5. Wniosek o zarejestrowanie układu zawartego dla pracowników zatrudnionych
w jednostkach budżetowych oraz samorządowych zakładach budżetowych powinien
zawierać oświadczenie organu, który utworzył dany podmiot lub przejął
funkcje takiego organu, o spełnieniu wymogu, o którym mowa w § 4.
Art. 241. (uchylony).
Art. 2411.
Strony, określając wzajemne zobowiązania przy stosowaniu układu, mogą w szczególności
ustalić:
1) sposób publikacji układu i rozpowszechniania jego treści,
2) tryb dokonywania okresowych ocen funkcjonowania układu,
3) tryb wyjaśniania treści postanowień układu oraz rozstrzygania sporów między
stronami w tym zakresie.
4) (uchylony).
Art. 2412.
§ 1. Zawarcie układu następuje w drodze rokowań.
§ 2. Podmiot występujący z inicjatywą zawarcia układu jest obowiązany powiadomić
o tym każdą organizację związkową reprezentującą pracowników, dla których
ma być zawarty układ, w celu wspólnego prowadzenia rokowań przez
wszystkie organizacje związkowe.
§ 3. Strona uprawniona do zawarcia układu nie może odmówić żądaniu drugiej
strony podjęcia rokowań:
1) w celu zawarcia układu dla pracowników nie objętych układem,
2) w celu zmiany układu uzasadnionej istotną zmianą sytuacji ekonomicznej
bądź finansowej pracodawców lub pogorszeniem się sytuacji materialnej
pracowników,
3) jeżeli żądanie zostało zgłoszone nie wcześniej niż 60 dni przed upływem
okresu, na jaki układ został zawarty, albo po dniu wypowiedzenia układu,
Art. 2413.
§ 1. Każda ze stron jest obowiązana prowadzić rokowania w dobrej wierze i z poszanowaniem
słusznych interesów drugiej strony. Oznacza to w szczególności:
1) uwzględnianie postulatów organizacji związkowej uzasadnionych sytuacją
ekonomiczną pracodawców,
2) powstrzymywanie się od wysuwania postulatów, których realizacja w sposób
oczywisty przekracza możliwości finansowe pracodawców,
3) poszanowanie interesów pracowników nie objętych układem.
§ 2. Strony układu mogą określić tryb rozstrzygania kwestii spornych związanych z
przedmiotem rokowań lub innych spornych zagadnień, które mogą wyłonić się
w trakcie tych rokowań. W takim przypadku nie mają zastosowania przepisy o
rozwiązywaniu sporów zbiorowych, chyba że strony postanowią o ich stosowaniu
w określonym zakresie.
Art. 2414.
§ 1. Pracodawca jest obowiązany udzielić przedstawicielom związków zawodowych
prowadzącym rokowania informacji o swojej sytuacji ekonomicznej w
zakresie objętym rokowaniami i niezbędnym do prowadzenia odpowiedzialnych
rokowań. Obowiązek ten dotyczy w szczególności informacji objętych
sprawozdawczością Głównego Urzędu Statystycznego.
§ 2. Przedstawiciele związków zawodowych są obowiązani do nieujawniania uzyskanych
od pracodawcy informacji, stanowiących tajemnicę przedsiębiorstwa
w rozumieniu przepisów o zwalczaniu nieuczciwej konkurencji.
§ 3. Na żądanie każdej ze stron może być powołany ekspert, którego zadaniem jest
przedstawienie opinii w sprawach związanych z przedmiotem rokowań. Koszty
ekspertyzy pokrywa strona, która żądała powołania eksperta, chyba że strony
postanowią inaczej.
§ 4. Przepisy § 1–3 nie naruszają przepisów o ochronie informacji niejawnych.
Art. 2415.
§ 1. Układ zawiera się w formie pisemnej na czas nie określony lub na czas określony.
§ 2. W układzie ustala się zakres jego obowiązywania oraz wskazuje siedziby stron
układu.
§ 3. Przed upływem terminu obowiązywania układu zawartego na czas określony
strony mogą przedłużyć jego obowiązywanie na czas określony lub uznać
układ za zawarty na czas nie określony.
Art. 2416.
§ 1. Treść postanowień układu wyjaśniają wspólnie jego strony.
§ 2. Wyjaśnienia treści postanowień układu, dokonane wspólnie przez strony układu,
wiążą także strony, które zawarły porozumienie o stosowaniu tego układu.
Wyjaśnienia udostępnia się stronom porozumienia.
Art. 2417.
§ 1. Układ rozwiązuje się:
1) na podstawie zgodnego oświadczenia stron,
2) z upływem okresu, na który został zawarty,
3) z upływem okresu wypowiedzenia dokonanego przez jedną ze stron.
§ 2. Oświadczenie stron o rozwiązaniu układu oraz wypowiedzenie układu następuje
w formie pisemnej.
§ 3. Okres wypowiedzenia układu wynosi trzy miesiące kalendarzowe, chyba że
strony w układzie postanowią inaczej.
[§ 4.)8) W razie rozwiązania układu do czasu wejścia w życie nowego układu stosuje
się postanowienia układu dotychczasowego, chyba że strony w układzie ustaliły
lub w drodze porozumienia ustalą inny termin stosowania postanowień
rozwiązanego układu. Przepis art. 2418 § 2 stosuje się.]
8) Utracił moc na podstawie wyroku TK z dnia 18 listopada 2002 r., sygn. akt K. 37/01 (Dz. U. Nr
196, poz. 1660).
§ 5. (uchylony).
Art. 2418.
§ 1. W okresie jednego roku od dnia przejścia zakładu pracy lub jego części na nowego
pracodawcę do pracowników stosuje się postanowienia układu, którym
byli objęci przed przejściem zakładu pracy lub jego części na nowego pracodawcę,
chyba że odrębne przepisy stanowią inaczej. Postanowienia tego układu
stosuje się w brzmieniu obowiązującym w dniu przejścia zakładu pracy lub jego
części na nowego pracodawcę. Pracodawca może stosować do tych pracowników
korzystniejsze warunki niż wynikające z dotychczasowego układu.
§ 2. Po upływie okresu stosowania dotychczasowego układu wynikające z tego
układu warunki umów o pracę lub innych aktów stanowiących podstawę nawiązania
stosunku pracy stosuje się do upływu okresu wypowiedzenia tych warunków.
Przepis art. 24113 § 2 zdanie drugie stosuje się.
§ 3. Jeżeli w przypadkach, o których mowa w § 1, nowy pracodawca przejmuje
również inne osoby objęte układem obowiązującym u dotychczasowego pracodawcy,
stosuje postanowienia układu dotyczące tych osób przez okres jednego
roku od dnia przejęcia.
§ 4. Jeżeli pracownicy przed ich przejęciem byli objęci układem ponadzakładowym,
obowiązującym u nowego pracodawcy, przepisy § 1–3 stosuje się do układu
zakładowego.
Art. 2419.
§ 1. Zmiany do układu wprowadza się w drodze protokołów dodatkowych. Do protokołów
dodatkowych stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące układu.
§ 2. Jeżeli układ został zawarty przez więcej niż jedną organizację związkową,
przez okres jego obowiązywania wszelkie czynności dotyczące tego układu
podejmują organizacje związkowe, które go zawarły, z zastrzeżeniem § 3 i 4.
§ 3. Strony układu mogą wyrazić zgodę, aby w prawa i obowiązki strony wstąpiła
organizacja związkowa, która nie zawarła układu.
§ 4. Organizacja związkowa, która po zawarciu układu stała się reprezentatywna na
podstawie art. 24117 lub art. 24125a § 1, może wstąpić w prawa i obowiązki
strony układu, składając w tym celu oświadczenie stronom tego układu. Do zakładowej
organizacji związkowej art. 24125a § 3–5 stosuje się odpowiednio.
§ 5. Informacja o wstąpieniu organizacji związkowej w prawa i obowiązki strony
układu podlega zgłoszeniu do rejestru układów.
Art. 24110.
§ 1. Strony uprawnione do zawarcia układu mogą zawrzeć porozumienie o stosowaniu
w całości lub w części układu, którego nie są stronami. Do porozumienia
stosuje się odpowiednio przepisy dotyczące układu.
§ 2. Organ rejestrujący porozumienie, o którym mowa w § 1, powiadamia strony
układu o rejestracji tego porozumienia.
§ 3. Zmiana postanowień układu przez strony, które zawarły ten układ, nie powoduje
zmian w treści porozumienia, o którym mowa w § 1.
Art. 24111.
§ 1. Układ podlega wpisowi do rejestru prowadzonego dla:
1) układów ponadzakładowych przez ministra właściwego do spraw pracy,
2) układów zakładowych przez właściwego okręgowego inspektora pracy.
§ 2. Układ zawarty zgodnie z prawem podlega rejestracji w ciągu:
1) trzech miesięcy – w odniesieniu do układu ponadzakładowego,
2) jednego miesiąca – w odniesieniu do układu zakładowego,
– od dnia złożenia wniosku w tej sprawie przez jedną ze stron układu.
§ 3. Jeżeli postanowienia układu są niezgodne z prawem, organ uprawniony do jego
rejestracji może:
1) za zgodą stron układu wpisać układ do rejestru bez tych postanowień,
2) wezwać strony układu do dokonania w układzie odpowiednich zmian w
terminie 14 dni.
§ 4. Jeżeli strony układu nie wyrażą zgody na wpisanie układu do rejestru bez postanowień
niezgodnych z prawem lub nie dokonają w terminie odpowiednich
zmian w układzie, organ uprawniony do rejestracji układu odmawia jego rejestracji.
§ 5. W ciągu 30 dni od dnia zawiadomienia o odmowie rejestracji przysługuje odwołanie:
1) stronom układu ponadzakładowego – do Sądu Okręgowego – Sądu Pracy i
Ubezpieczeń Społecznych w Warszawie,
2) stronom układu zakładowego – do właściwego dla siedziby pracodawcy sądu
rejonowego – sądu pracy.
Sąd rozpoznaje sprawę w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o
postępowaniu nieprocesowym.
§ 51. Osoba mająca interes prawny może, w terminie 90 dni od dnia zarejestrowania
układu, wystąpić do organu, który układ zarejestrował, z zastrzeżeniem, że został
on zawarty z naruszeniem przepisów o zawieraniu układów zbiorowych
pracy. Zastrzeżenie powinno być złożone na piśmie i zawierać uzasadnienie.
§ 52. Organ rejestrujący w ciągu 14 dni po otrzymaniu zastrzeżenia, o którym mowa
w § 51, wzywa strony układu do przedstawienia dokumentów i złożenia wyjaśnień
niezbędnych do rozpatrzenia zastrzeżenia.
§ 53. W razie stwierdzenia, że układ został zawarty z naruszeniem przepisów o zawieraniu
układów zbiorowych pracy, organ rejestrujący wzywa strony układu
do usunięcia tych nieprawidłowości, chyba że ich usunięcie nie jest możliwe.
§ 54. W razie gdy :
1) strony układu nie przedstawią w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż
30 dni, dokumentów i wyjaśnień, o których mowa w § 52, lub
2) strony układu w wyznaczonym terminie, nie krótszym niż 30 dni, nie usuną
nieprawidłowości, o której mowa w § 53, lub usunięcie tej nieprawidłowości
nie jest możliwe,
organ rejestrujący wykreśla układ z rejestru układów. Przepis § 5 stosuje się
odpowiednio.
§ 55. Warunki umów o pracę lub innych aktów stanowiących podstawę nawiązania
stosunku pracy, wynikające z układu wykreślonego z rejestru układów, obowiązują
do upływu okresu wypowiedzenia tych warunków. Przepis art. 24113 §
2 zdanie drugie stosuje się.
§ 6. Minister właściwy do spraw pracy w celu zapewnienia jednolitych zasad rejestracji
układów zbiorowych pracy i prowadzenia rejestru tych układów określi,
w drodze rozporządzenia, tryb postępowania w sprawie rejestracji układów
zbiorowych pracy, w szczególności warunki składania wniosków o wpis do rejestru
układów i o rejestrację układu, zakres informacji objętych tymi wnioskami
oraz dokumenty dołączane do wniosków, skutki niezachowania wymogów
dotyczących formy i treści wniosków, jak również tryb wykreślenia układu
z rejestru, a także sposób prowadzenia rejestru układów i akt rejestrowych
oraz wzory klauzul rejestracyjnych i kart rejestrowych.
Art. 24112.
§ 1. Układ wchodzi w życie w terminie w nim określonym, nie wcześniej jednak niż
z dniem zarejestrowania.
§ 2. Pracodawca jest obowiązany:
1) zawiadomić pracowników o wejściu układu w życie, o zmianach dotyczących
układu oraz o wypowiedzeniu i rozwiązaniu układu,
2) dostarczyć zakładowej organizacji związkowej niezbędną liczbę egzemplarzy
układu,
3) na żądanie pracownika udostępnić do wglądu tekst układu i wyjaśnić jego
treść.
Art. 24113.
§ 1. Korzystniejsze postanowienia układu, z dniem jego wejścia w życie, zastępują
z mocy prawa wynikające z dotychczasowych przepisów prawa pracy warunki
umowy o pracę lub innego aktu stanowiącego podstawę nawiązania stosunku
pracy.
§ 2. Postanowienia układu mniej korzystne dla pracowników wprowadza się w drodze
wypowiedzenia pracownikom dotychczasowych warunków umowy o pracę
lub innego aktu stanowiącego podstawę nawiązania stosunku pracy. Przy
wypowiedzeniu dotychczasowych warunków umowy o pracę lub innego aktu
stanowiącego podstawę nawiązania stosunku pracy nie mają zastosowania
przepisy ograniczające dopuszczalność wypowiadania warunków takiej umowy
lub aktu.

Rozdział II
Ponadzakładowy układ zbiorowy pracy

Art. 24114.
§ 1. Ponadzakładowy układ zbiorowy pracy, zwany dalej „układem ponadzakładowym",
zawierają:
1) ze strony pracowników właściwy statutowo organ ponadzakładowej organizacji
związkowej,
2) ze strony pracodawców właściwy statutowo organ organizacji pracodawców
– w imieniu zrzeszonych w tej organizacji pracodawców.
§ 2. (uchylony).
Art. 24114a.
§ 1. W razie gdy ponadzakładowa organizacja związkowa reprezentująca pracowników,
dla których ma być zawarty układ ponadzakładowy, wchodzi w skład
zrzeszenia (federacji) związków zawodowych lub ogólnokrajowej organizacji
międzyzwiązkowej (konfederacji), do zawarcia układu jest upoważniona, z zastrzeżeniem
§ 2, wyłącznie ta ponadzakładowa organizacja związkowa.
§ 2. Ogólnokrajowa organizacja międzyzwiązkowa (konfederacja) uczestniczy w
rokowaniach i zawiera układ ponadzakładowy w miejsce wchodzących w jej
skład ponadzakładowych organizacji związkowych, reprezentujących pracowników
dla których układ ten ma być zawarty i które uzyskały reprezentatywność
na podstawie art. 24117 § 3, jedynie w razie skierowania do niej umotywowanego
pisemnego wniosku w tej sprawie przez co najmniej jedną z pozostałych
ponadzakładowych organizacji związkowych prowadzących rokowania
w sprawie zawarcia tego układu. Organizacja, do której skierowano wniosek,
nie może odmówić przystąpienia do rokowań; odmowa skutkuje pozbawieniem
reprezentatywności dla potrzeb określonego układu ponadzakładowego
wszystkich organizacji, w miejsce których powinna wstąpić organizacja, do
której skierowany został wniosek.
§ 3. W razie gdy organizacja pracodawców zrzeszająca pracodawców, którzy mają
być objęci układem ponadzakładowym, wchodzi w skład federacji lub konfederacji,
prawo do zawarcia układu przysługuje organizacji, w której pracodawcy
są bezpośrednio zrzeszeni.
Art. 24115.
§ 1. Prawo wystąpienia z inicjatywą zawarcia układu ponadzakładowego przysługuje:
1) organizacji pracodawców uprawnionej do zawarcia układu ze strony pracodawców,
2) każdej ponadzakładowej organizacji związkowej reprezentującej pracowników,
dla których ma być zawarty układ.
Art. 24116.
§ 1. Jeżeli pracowników, dla których ma być zawarty układ ponadzakładowy, reprezentuje
więcej niż jedna organizacja związkowa, rokowania w celu zawarcia
układu prowadzi ich wspólna reprezentacja lub działające wspólnie poszczególne
organizacje związkowe.
§ 2. Jeżeli w terminie wyznaczonym przez podmiot występujący z inicjatywą zawarcia
układu ponadzakładowego, nie krótszym niż 30 dni od dnia zgłoszenia
inicjatywy zawarcia układu, nie wszystkie organizacje związkowe przystąpią
do rokowań w trybie określonym w § 1, do prowadzenia rokowań są uprawnione
organizacje związkowe, które przystąpiły do rokowań. Rokowania te są
prowadzone w trybie określonym w § 1.
§ 3. Warunkiem prowadzenia rokowań, o których mowa w § 2, jest uczestniczenie
w nich co najmniej jednej reprezentatywnej ponadzakładowej organizacji
związkowej w rozumieniu art. 24117.
§ 4. Jeżeli przed zawarciem układu zostanie utworzona ponadzakładowa organizacja
związkowa, ma ona prawo przystąpić do rokowań.
§ 5. Układ ponadzakładowy zawierają wszystkie organizacje związkowe, które
prowadziły rokowania nad tym układem, bądź co najmniej wszystkie reprezentatywne
organizacje związkowe, w rozumieniu art. 24117, uczestniczące w rokowaniach.
Art. 24117.
§ 1. Reprezentatywną organizacją związkową jest ponadzakładowa organizacja
związkowa:
1) reprezentatywna w rozumieniu ustawy o Trójstronnej Komisji do Spraw
Społeczno-Gospodarczych i wojewódzkich komisjach dialogu społecznego
lub
2) zrzeszająca co najmniej 10 % ogółu pracowników objętych zakresem działania
statutu, nie mniej jednak niż dziesięć tysięcy pracowników, lub
3) zrzeszająca największą liczbę pracowników, dla których ma być zawarty
określony układ ponadzakładowy.
§ 2. Z wnioskiem o stwierdzenie reprezentatywności ponadzakładowa organizacja
związkowa, o której mowa w § 1 pkt 2 i 3, występuje do Sądu Okręgowego w
Warszawie, który wydaje w tej sprawie orzeczenie w terminie 30 dni od dnia
złożenia wniosku, w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o postępowaniu
nieprocesowym.
§ 3. W przypadku stwierdzenia reprezentatywności ogólnokrajowej organizacji
międzyzwiązkowej (konfederacji) z mocy prawa stają się reprezentatywne
wchodzące w jej skład ogólnokrajowe związki zawodowe i zrzeszenia (federacje)
związków zawodowych.
Art. 24118.
§ 1. Na wspólny wniosek organizacji pracodawców i ponadzakładowych organizacji
związkowych, które zawarły układ ponadzakładowy, minister właściwy do
spraw pracy może – gdy wymaga tego ważny interes społeczny – rozszerzyć,
w drodze rozporządzenia, stosowanie tego układu w całości lub w części na
pracowników zatrudnionych u pracodawcy nieobjętego żadnym układem ponadzakładowym,
prowadzącego działalność gospodarczą taką samą lub zbliżoną
do działalności pracodawców objętych tym układem, ustalonej na podstawie
odrębnych przepisów dotyczących klasyfikacji działalności, po zasięgnięciu
opinii tego pracodawcy lub wskazanej przez niego organizacji pracodawców
oraz zakładowej organizacji związkowej, o ile taka działa u pracodawcy.
§ 2. Wniosek o rozszerzenie stosowania układu ponadzakładowego powinien wskazywać
nazwę pracodawcy i jego siedzibę, a także uzasadnienie potrzeby rozszerzenia
stosowania układu ponadzakładowego oraz zawierać informacje i
dokumenty niezbędne do stwierdzenia wymogów, o których mowa w § 1.
§ 3. (uchylony).
§ 4. Rozszerzenie stosowania układu ponadzakładowego obowiązuje nie dłużej niż
do czasu objęcia pracodawcy innym układem ponadzakładowym.
§ 5. Do wniosku o uchylenie rozszerzenia stosowania układu stosuje się odpowiednio
przepisy § 1 i 2 oraz art. 2418 § 2.
Art. 24119.
§ 1. W razie połączenia lub podziału organizacji związkowej lub organizacji pracodawców,
która zawarła układ ponadzakładowy, jej prawa i obowiązki przechodzą
na organizację powstałą w wyniku połączenia lub podziału.
§ 2. W razie rozwiązania organizacji pracodawców lub wszystkich organizacji
związkowych, będących stroną układu ponadzakładowego, pracodawca może
odstąpić od stosowania układu ponadzakładowego w całości lub w części po
upływie okresu co najmniej równego okresowi wypowiedzenia układu, składając
stosowne oświadczenie na piśmie pozostałej stronie tego układu. Przepis
art. 2418 § 2 stosuje się odpowiednio.
§ 3. (uchylony).
§ 4. Informacje dotyczące spraw, o których mowa w § 1 i 2, podlegają zgłoszeniu
do rejestru układów.
Art. 24120–24122. (skreślone).

Rozdział III
Zakładowy układ zbiorowy pracy

Art. 24123.
Zakładowy układ zbiorowy pracy, zwany dalej „układem zakładowym", zawiera
pracodawca i zakładowa organizacja związkowa.
Art. 24124.
Prawo wystąpienia z inicjatywą zawarcia układu zakładowego przysługuje:
1) pracodawcy,
2) każdej zakładowej organizacji związkowej.
Art. 24125.
§ 1. Jeżeli pracowników, dla których ma być zawarty układ zakładowy, reprezentuje
więcej niż jedna organizacja związkowa, rokowania w celu zawarcia układu
prowadzi ich wspólna reprezentacja lub działające wspólnie poszczególne organizacje
związkowe.
§ 2. Jeżeli w terminie wyznaczonym przez podmiot występujący z inicjatywą zawarcia
układu zakładowego, nie krótszym niż 30 dni od dnia zgłoszenia inicjatywy
zawarcia układu, nie wszystkie organizacje związkowe przystąpią do rokowań
w trybie określonym w § 1, do prowadzenia rokowań są uprawnione
organizacje związkowe, które przystąpiły do rokowań. Rokowania te są prowadzone
w trybie określonym w § 1.
§ 3. Warunkiem prowadzenia rokowań, o których mowa w § 2, jest uczestniczenie
w nich co najmniej jednej reprezentatywnej zakładowej organizacji związkowej
w rozumieniu przepisów art. 24125a.
§ 4. Jeżeli przed zawarciem układu zostanie utworzona zakładowa organizacja
związkowa, ma ona prawo przystąpić do rokowań.
§ 5. Układ zakładowy zawierają wszystkie organizacje związkowe, które prowadziły
rokowania nad tym układem, bądź przynajmniej wszystkie reprezentatywne
organizacje związkowe, w rozumieniu art. 24125a, uczestniczące w rokowaniach.
Art. 24125a.
§ 1. Reprezentatywną zakładową organizacją związkową jest organizacja związkowa:
1) będąca jednostką organizacyjną albo organizacją członkowską ponadzakładowej
organizacji związkowej uznanej za reprezentatywną na podstawie
art. 24117 § 1 pkt 1, pod warunkiem że zrzesza ona co najmniej 7 % pracowników
zatrudnionych u pracodawcy, lub
2) zrzeszająca co najmniej 10 % pracowników zatrudnionych u pracodawcy.
§ 2. Jeżeli żadna z zakładowych organizacji związkowych nie spełnia wymogów, o
których mowa w § 1, reprezentatywną zakładową organizacją związkową jest
organizacja zrzeszająca największą liczbę pracowników.
§ 3. Przy ustalaniu liczby pracowników zrzeszonych w zakładowej organizacji
związkowej, o której mowa w § 1 i 2, uwzględnia się wyłącznie pracowników
należących do tej organizacji przez okres co najmniej 6 miesięcy przed przystąpieniem
do rokowań w sprawie zawarcia układu zakładowego. W razie gdy
pracownik należy do kilku zakładowych organizacji związkowych, uwzględniony
może być tylko jako członek jednej wskazanej przez niego organizacji
związkowej.
§ 4. Zakładowa organizacja związkowa może przed zawarciem układu zakładowego
zgłosić uczestnikom prowadzącym rokowania w sprawie zawarcia tego układu
pisemne zastrzeżenie co do spełniania przez inną zakładową organizację
związkową kryteriów reprezentatywności, o których mowa w § 1 i 2; prawo
zgłoszenia zastrzeżenia przysługuje również pracodawcy.
§ 5. W przypadku, o którym mowa w § 4, zakładowa organizacja związkowa, wobec
której zostało zgłoszone zastrzeżenie, występuje do sądu rejonowego – sądu
pracy właściwego dla siedziby pracodawcy z wnioskiem o stwierdzenie jej
reprezentatywności. Sąd wydaje w tej sprawie orzeczenie w ciągu 30 dni od
dnia złożenia wniosku, w trybie przepisów Kodeksu postępowania cywilnego o
postępowaniu nieprocesowym.
Art. 24126.
§ 1. Postanowienia układu zakładowego nie mogą być mniej korzystne dla pracowników
niż postanowienia obejmującego ich układu ponadzakładowego.
§ 2. Układ zakładowy nie może określać warunków wynagradzania pracowników
zarządzających w imieniu pracodawcy zakładem pracy, w rozumieniu art. 128
§ 2 pkt 2, oraz osób zarządzających zakładem pracy na innej podstawie niż stosunek
pracy.
Art. 24127.
§ 1. Ze względu na sytuację finansową pracodawcy strony układu zakładowego
mogą zawrzeć porozumienie o zawieszeniu stosowania u danego pracodawcy,
w całości lub w części, tego układu oraz układu ponadzakładowego bądź jednego
z nich, na okres nie dłuższy niż 3 lata. W razie gdy u pracodawcy obowiązuje
jedynie układ ponadzakładowy, porozumienie o zawieszeniu stosowania tego układu lub niektórych jego postanowień mogą zawrzeć strony uprawnione
do zawarcia układu zakładowego.
§2. Porozumienie, o którym mowa w § 1, podlega zgłoszeniu do rejestru odpowiednio
układów zakładowych lub układów ponadzakładowych. Ponadto informację
o zawieszeniu stosowania układu ponadzakładowego strony porozumienia
przekazują stronom tego układu.
§ 3. W zakresie i przez czas określony w porozumieniu, o którym mowa w § 1, nie
stosuje się z mocy prawa wynikających z układu ponadzakładowego oraz z
układu zakładowego warunków umów o pracę i innych aktów stanowiących
podstawę nawiązania stosunku pracy.
Art. 24128.
§ 1. Układ zakładowy może obejmować więcej niż jednego pracodawcę, jeżeli pracodawcy
ci wchodzą w skład tej samej osoby prawnej.
§ 2. Rokowania nad zawarciem układu zakładowego prowadzą:
1) właściwy organ osoby prawnej, o której mowa w § 1, oraz
2) wszystkie zakładowe organizacje związkowe działające u pracodawców, z
zastrzeżeniem § 3.
§ 3. Jeżeli zakładowe organizacje związkowe należą do tego samego związku, federacji
lub konfederacji, do prowadzenia rokowań w ich imieniu jest uprawniony
organ wskazany przez ten związek, federację lub konfederację.
§ 4. Jeżeli w terminie wyznaczonym przez podmiot występujący z inicjatywą zawarcia
układu zakładowego, nie krótszym niż 30 dni od dnia zgłoszenia inicjatywy
zawarcia układu, nie wszystkie organizacje związkowe przystąpią do rokowań,
do prowadzenia rokowań są uprawnione organizacje związkowe, które
do nich przystąpiły, pod warunkiem uczestniczenia w tych rokowaniach
wszystkich organów, o których mowa w § 3, wskazanych przez ponadzakładowe
organizacje związkowe reprezentujące pracowników zatrudnionych u
pracodawców wchodzących w skład osoby prawnej, reprezentatywne w rozumieniu
art. 24117 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 3.
§ 5. Układ zakładowy zawierają wszystkie organizacje związkowe, które prowadziły
rokowania nad tym układem, bądź co najmniej wszystkie organy, o których
mowa w § 3, wskazane przez ponadzakładowe organizacje związkowe reprezentujące
pracowników zatrudnionych u pracodawców wchodzących w skład
osoby prawnej, reprezentatywne w rozumieniu art. 24117 § 1 pkt 1 i 2 oraz § 3.
§ 6. Przepisy § 1–5 stosuje się odpowiednio do jednostki nieposiadającej osobowości
prawnej, w skład której wchodzi więcej niż jeden pracodawca.
Art. 24129.
§ 1. (skreślony).
§ 2. W razie połączenia zakładowych organizacji związkowych, z których choćby
jedna zawarła układ zakładowy, jej prawa i obowiązki przechodzą na organizację
powstałą w wyniku połączenia.
§ 3. W razie rozwiązania wszystkich organizacji związkowych, które zawarły układ
zakładowy, pracodawca może odstąpić od stosowania tego układu w całości
lub w części po upływie okresu co najmniej równego okresowi wypowiedzenia
układu. Przepis art. 2418 § 2 stosuje się odpowiednio.
§ 4. (skreślony).
§ 5. (skreślony).
Art. 24130.
Przepisy rozdziału stosuje się odpowiednio do międzyzakładowej organizacji związkowej
działającej u pracodawcy.