Niepełnosprawni mogą stracić etaty

Każde przedsiębiorstwo ma przynosić zyski. Zadaniem zakładu pracy chronionej jest natomiast nie tylko dbałość o wyniki ekonomiczne firmy, ale i troska o rehabilitację niepełnosprawnych. Pogodzenie tych sprzecznych funkcji stwarza obecnie nie lada wyzwanie - przyznaje z żalem Lucyna Piotrowicz, prezes Spółdzielni Pionier, Zakładu Pracy Chronionej z Prudnika.

Zobacz: Rekordowa liczba bezrobotnych na Opolszczyźnie 

Powód? Nowelizacja ustawy o rehabilitacji i zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, która zarówno w ubiegłym, jak i w bieżącym roku pociągnęła za sobą niekorzystne skutki. Zmieniły się m.in. kwoty pomocy publicznej dla pracodawców zatrudniających osoby niepełnosprawne oraz ich przywileje.

Zakłady pracy chronionej przykładowo nie mogą już korzystać ze zwolnienia od płacenia podatku od nieruchomości, a od 1 stycznia br. wydłużył się czas pracy dla niepełnosprawnych w stopniu znacznym i umiarkowanym (pracują teraz 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo z wyjątkiem tych, którzy dostarczą zaświadczenie od lekarza medycyny pracy o celowości stosowania skróconego czasu pracy).

W obliczu tych niekorzystnych zmian wielu niepełnosprawnych straciło etat, bo wiele polskich firm zrezygnowało ze statusu zakładu pracy chronionej. Taki krok rozważa także Spółdzielnia Pionier, która powstała 60 lat temu z myślą o ludziach niepełnosprawnych. Ostateczna decyzja ma zapaść w drugim półroczu tego roku, kiedy zostanie zrobiona ocena rentowności finansowej firmy.

Jak mówi prezes prudnickiego przedsiębiorstwa, smutne jest to, że po tylu latach trzeba w ogóle rozważać taki krok. - Likwidacja statusu nie jest łatwą decyzją, niemniej muszę wziąć pod uwagę dalszą przyszłość przedsiębiorstwa. Klienta nie interesuje, jak przebiega produkcja i kto ją wykonuje. Klient oczekuje wyrobu najtańszego i o najwyższej jakości - dodaje.

Zobacz: Po kontrolach w firmach. Jak pracodawcy naciągają prawo? 

Lucyna Piotrowicz uspakaja jednak swoich pracowników. Ewentualna rezygnacja ze statusu zakładu pracy chronionej nie oznacza, że zatrudnieni tam niepełnosprawni pracownicy zostaną zwolnieni. - Oznacza to jednak, że przy kolejnych zatrudnieniach pierwszeństwo będą mieli zdrowi kandydaci - wyjaśnia.

OBPON.org, organizacja zrzeszająca pracodawców osób niepełnosprawnych, zaskarżyła nowelizację ustawy o zatrudnieniu i rehabilitacji niepełnosprawnych do Trybunału Konstytucyjnego. - Nowe prawo uderza w rynek pracy osób niepełnosprawnych. Wielu z nich straciło już zatrudnienie. Tak niekorzystnych zmian w ustawie, która była nowelizowana w sumie ok. 60 razy, nie było od 20 lat - tłumaczy Edyta Sieradzka, wiceprezes organizacji.

Pracodawcy od początku apelowali i walczyli o to, by zmian nie wprowadzać. Zawsze przypominało to jednak „walkę z wiatrakami".

- Nasze uwagi nie spotykały się z żadnym zrozumieniem - mówi Ryszard Podgórski, prezes Zakładu Pracy Chronionej Konsalnet Inowopol z Opola.

Sytuacja opolskiego zakładu pracy chronionej nie jest zła. Jak tłumaczy prezes, Konsalnet Inowopol to duże przedsiębiorstwo, które poradzi sobie ze zmianami. Pracownicy nie muszą obawiać się o swoją przyszłość.

- Tak długo, jak to będzie tylko możliwe, będziemy funkcjonować jako zakład pracy chronionej - tłumaczy. - Niestety, szczerze powiedziawszy, wielu firmom przestanie się opłacać zatrudnianie niepełnosprawnych. Tę negatywną tendencję już widać od pewnego czasu. Małe firmy zaczynają mieć coraz większe problemy. Choć może to potrwać jeszcze z osiem, czy dziesięć lat, rynek chroniony skazany jest na stopniowe wygaszanie - dodaje

I jak mówi, z jednaj strony to dobrze, że świat dąży do tego, by niepełnosprawni byli traktowani dokładnie tak samo, jak wszyscy pozostali pracownicy. - Nie będzie wówczas dyskryminacji -tłumaczy. - Choć z drugiej strony te zmiany mogą nieść za sobą jednak negatywne skutki. Bo choć niepełnosprawni to pracowici i wykształceni ludzie, mogą sobie nie poradzić w walce o miejsce pracy ze zdrowymi osobami. A to przecież nie ich wina, że los tak ich doświdczył.