Jak kapitał początkowy może podwyższyć przyszłą emeryturę

Kapitał początkowy to zaczyn przyszłej emerytury. Niektórzy obecni emeryci, urodzeni po 1948 roku, też mogą mieć dzięki niemu wyższą emeryturę.
Kapitał początkowy
Katarzyna Gontarz z Wydziału Świadczeń Emerytalno-Rentowych oddziału ZUS w Bydgoszczy.

fot. Fot. Jarosław Pruss/Gazeta Pomorska

Kapitał początkowy odzwierciedla składki ubezpieczenia społecznego płacone przed reformą emerytalną, czyli do końca 1998 roku. Od niego zależy wysokość przyszłej emerytury. Warto więc zadbać, by kapitał mieć jak najwyższy.

Na pytania Czytelników "Gazety Pomorskiej" dotyczące kapitału początkowego, odpowiada Katarzyna Gontarz z Wydziału Świadczeń Emerytalno-Rentowych oddziału ZUS w Bydgoszczy. Oto relacja z dyżuru. 

- W 2005 roku poszłam na emeryturę mając 55 lat. Mam naliczony kapitał początkowy. Czy teraz, gdy mam ukończone 60 lat, mogę sobie przeliczyć emeryturę?

- Może pani. Będzie pani wówczas miała wyliczoną emeryturę według nowych zasad. Jeśli jej wysokość okaże się niższa od dotychczas pobieranej - nic pani nie straci. ZUS wypłacać będzie emeryturę w dotychczasowej wysokości.
Zmieni się jednak termin jej wypłacania. Emerytury z nowego systemu wypłacane są szóstego dnia miesiąca.
Wniosek o przeliczenie emerytury według nowych zasad możemy złożyć na miesiąc przed ukończeniem 60 lat.

- Od 14 roku życia uczyłem się i pracowałem. Mam świadectwo pracy wydane przez zakład pracy, że była to umowa o naukę zawodu. Jest na nim adnotacja, że były opłacane składki do ZUS. Czy to mi się będzie liczyło do kapitału początkowego?

- Na pewno okres ten będzie liczył się do stażu pracy. Jeśli na świadectwie pracy są wyszczególnione również miesięczne zarobki za czas nauki zawodu, albo zakład pracy wystawi za te lata druk Rp7 lub wysokość zarobków jest poświadczona w książeczce ubezpieczeniowej, to okres nauki zawodu będzie uwzględniony także do podstawy wymiaru kapitału.
Jeśli jednak zarobków nie ma, to za lata nauki zawodu ZUS nie może przyjąć minimalnego wynagrodzenia za pracę. Minimalne wynagrodzenie za pracę przyjmowane jest wówczas, gdy była podpisana umowa o pracę, w zależności od wymiaru czasu pracy - pełen czy część etatu.

- Mam wyliczony kapitał początkowy, ale w latach 70. zarabiałem znacznie lepiej, niż później. Słyszałem, że podobno będę mógł sobie przeliczyć z tych korzystniejszych lat. To prawda?

- Tak. Zmienione przepisy pozwalają wybrać 10 kolejnych lat również z okresu przed 1980 rokiem, ale muszą to być kolejne lata kalendarzowe. Przeliczenie odbywa się jednak na wniosek ubezpieczonego. Musi więc pan złożyć do ZUS wniosek. 

- Mam 60 lat, ponieważ pracowałem na PKP w warunkach szczególnych, chcę iść na wcześniejszą emeryturę. Czy mogę? Czy muszę wystąpić z wnioskiem o kapitał początkowy? Bo ja nawet nie wiem, czy mam wyliczony.

- Jeśli do 31 grudnia 1998 ma pan co najmniej 15 lat pracy w warunkach szczególnych i staż pracy nie mniejszy niż 25 lat, to może pan złożyć wniosek o emeryturę z uwagi na pracę w warunkach szczególnych. Warunkiem jest także rozwiązanie stosunku pracy. Jeśli nie pamięta pan, czy ma obliczony kapitał, musi pan to sprawdzić i ewentualnie razem z wnioskiem o emeryturę złożyć wniosek o wyliczenie kapitału początkowego.

- W lutym przeszedłem na emeryturę w wieku 60 lat. Dostaję starą i nową część. W latach 70. miałem dużo wyższe zarobki niż te z 10 lat przyjętych do kapitału.

- Po zmianie ustawy może pan złożyć wniosek o przeliczenie kapitału. Jeśli okaże się, że kapitał jest wyższy, to zmieni się ta część emerytury, która liczona jest według nowych zasad.

- Chciałabym sobie przeliczyć emeryturę. Czy będę miała podwyższoną? Urodziłam się w 1949 roku, emeryturę mam od 2004 r.

- Może pani złożyć wniosek o wyliczenie kapitału początkowego i tym samym przeliczenie emerytury według nowych zasad. Skoro ma pani już wyliczoną emeryturę według starych zasad, prócz wniosku nie musi już pani składać innych dokumentów. Trzeba tylko wpisać, że ma już pani emeryturę i podać jej numer.
Gdyby się okazało, że nowa emerytura jest niższa, to będzie pani miała wypłacaną emeryturę w nowym systemie, w terminie 6 dnia miesiąca, ale w kwocie starej emerytury. Czyli nic pani na tym nie straci, zmieni się jedynie termin wypłaty.

- Mąż ma obliczony kapitał początkowy, ale nie ma zaliczonego 1980 i 1981 roku, bo nie miał druku Rp7. Firma już nie istnieje. Brakuje mu też 4 lat z Telekomunikacji Polskiej, też nie ma druku Rp7. Czy ma złożyć wniosek o przeliczenie?

- Do TP, ponieważ firma istnieje, proponuję złożyć wniosek o wystawienie druku Rp7. Z drugiej firmy, która już nie istnieje, trzeba postarać się o dokumenty z archiwum, do którego zostały złożone. Ewentualnie za te lata możemy przyjąć wynagrodzenia minimalne w zależności od wymiaru czasu pracy. Mąż musiałby więc wypełnić wniosek i dołączyć dokumenty, które otrzyma z TP lub wpisać, że prosi o uwzględnienie wynagrodzeń minimalnych.

- Jestem trzeci rok na emeryturze. Czy ja też będę podlegał kapitalizacji emerytur? Urodziłem się w 1948 roku.

- Kapitał początkowy jest wyliczany osobom, które urodziły się po 31 grudnia 1948 roku. Pana więc to nie dotyczy. Nawet, jeśli złoży pan do ZUS wniosek w tej sprawie, otrzyma pan decyzję odmowną.

- Mąż urodził się w styczniu 1949 roku. Od 1991 roku jest na rencie z powodu niezdolności do pracy, ma ją przyznaną na stałe. Od tego czasu już nie pracował. Nie ma wyliczonego kapitału. Czy powinien pozbierać dokumenty i złożyć wniosek? Co zrobić, jeśli niektóre zakłady już nie istnieją?

- Tak, mąż musi złożyć wniosek o wyliczenie kapitału. Do niego dołączyć wszystkie dokumenty potwierdzające zatrudnienie. Są to świadectwa pracy, zaświadczenia o zatrudnieniu. Podstawą wymiaru kapitału początkowego są dokumenty płacowe. Mogą to być dokumenty Rp7, które wystawiają zakłady istniejące, również wpisy w legitymacji ubezpieczeniowej potwierdzone podpisem i pieczątką imienną osoby upoważnionej do wpisu. Gdyby pracował jeszcze po 14 listopada 1991 r. to musiałby jeszcze dołączyć informację z zakładu pracy, czy korzystał z zasiłków chorobowych.
Można wniosek z dokumentami złożyć teraz lub z wnioskiem o emeryturę.
Jeśli zakład pracy już nie istnieje, to trzeba wystąpić do archiwum, do którego firma przekazała dokumenty. Archiwum przesyła potwierdzone za zgodność z oryginałem kopie kart wynagrodzeń oraz karty zasiłkowe. Jest to potrzebne do wyliczenia podstawy wymiaru kapitału. 

- Mój mąż urodził się w roku 1951. Przez 28,5 roku opłacał składki w ZUS, później przez kolejne 20 lat opłaca składki w KRUS. Czy w związku z tym mąż może starać się o emeryturę w ZUS?

- Warunkiem nabycia prawa do emerytury jest ukończenie wieku emerytalnego, wynoszącego co najmniej dla mężczyzny 65 lat dla mężczyzny.
Wniosek o emeryturę można złożyć miesiąc przed ukończeniem wieku emerytalnego wraz z wnioskiem o ustalenie kapitału początkowego (jeżeli wcześnie się tego wniosku nie złożyło).
Do naliczenia świadczenia emerytalnego należy dostarczyć wszystkie świadectwa pracy lub zaświadczenia o zatrudnieniu od momentu podjęcia zatrudnienia do nadal, zaświadczenia o zatrudnieniu i wynagrodzeniu na drukach Rp-7 wraz z informacją o okresach ewentualnych zasiłków chorobowych po 14.11.1991r. albo legitymację ubezpieczeniową zawierającą wpisy potwierdzone pieczątkami imiennymi osób odpowiedzialnych za dokonanie wpisu.
W przypadku gdy zakłady pracy nie istnieją, można przedłożyć z archiwów potwierdzone kserokopie kart wynagrodzeń lub list płac oraz kart zasiłkowych.
Zakład Ubezpieczeń Społecznych naliczy kapitał początkowy na dzień 31.12.1998r. na podstawie przedłożonych dokumentów, który stanowi integralną część przyszłej emerytury.
W celu uzyskania informacji odnoście prawa do świadczenia rolnego należy zwrócić się do KRUS.

- W latach 1982-83 pracowałem na kontrakcie zagranicznym w Iraku. Przedsiębiorstwo które mnie delegowało już nie istnieje. Nie ma też w archiwach dokumentów potwierdzających wysokość moich zarobków. Posiadam dokumenty o wysokości zarobku lecz w walucie obcej. Czy istnieje możliwość przeliczenia go na złotówki i wzięcia pod uwagę przy obliczaniu wysokości mojej emerytury?

- Za okresy pracy na kontrakcie do podstawy wymiaru może zostać przyjęte wynagrodzenie minimalne z tego okresu lub jeżeli osoba została skierowana na kontrakt z zakładu pracy może przedłożyć wynagrodzenia pracownika na równorzędnym stanowisku. Nie ma możliwości przeliczenia wynagrodzenia dewizowego.

- Czy informacja mówiąca o możliwości wyboru kolejnych 10 lat z wcześniejszego okresu niż ostatnie 20 lat dotyczy wszystkich? Urodziłem się w 1948 roku i jestem na emeryturze. Taka możliwość spowodowała by w moim przypadku wzrost emerytury.

- Kapitał początkowy naliczany jest dla osób urodzonych po 31.12.1948r., tak więc zmiana ustawy Pana nie dotyczy. 

- Urodziłam się w 1950 roku. W 2005 roku, w wieku 55 lat, przeszłam na wcześniejszą emeryturę. Mam ja obliczoną chyba według zasad wtedy obowiązujących. Mam też obliczony kapitał początkowy. Czy po ukończeniu 60 lat należy mi się wyższa emerytura?

- Wniosek o przeliczenie emerytury wg nowych zasad można złożyć miesiąc przed ukończeniem wieku emerytalnego, wnoszącego dla kobiet 60 lat.
Ustalony wcześniej kapitał początkowy podlega weryfikacji w momencie złożenia wniosku o nową emeryturę.
W przypadku, gdy kwota dotychczas wypłacanej emerytury będzie korzystniejsza niż emerytura z art. 26 (według nowych zasad), wówczas będzie wypłacana kwota starej emerytury w dotychczasowej wysokości.

- Jestem rocznik 1954, obecnie na rencie. Mam częściową niezdolność do pracy, więc otrzymuję 75 proc. renty. Otrzymałam z ZUS informację dotycząca kapitału początkowego - zwaloryzowanego wynosi on 257 690,51 zł. Otrzymałam też informację odnośnie hipotetycznej emerytury w dwóch wariantach. Jak będzie moja emeryta wyliczana? Z informacji wynika, że emerytura będzie niższa od obecnie otrzymywanej renty. Mam 37 lat pracy, łącznie z urlopami macierzyńskimi oraz zasiłkami chorobowymi i urlopem wychowawczym - krótki - chyba około 1 roku. Należę do OFE. Proszę mi powiedzieć, czy z chwilą ukończenia 60 lat moja emerytura może wynosić mniej więcej 100 proc. obecnej renty?

- Warunkiem nabycia prawa do emerytury jest ukończenie wieku emerytalnego, wynoszącego dla kobiety 60 lat.
Osobom urodzonym po 31.12.1948 r. ZUS obliczy emeryturę według nowych zasad, na zasadzie sumowania kapitału początkowego (który będzie podlegał waloryzacji) oraz składek zaewidencjonowanych na Pani indywidualnym koncie ubezpieczeniowym (które również podlegają waloryzacji). Sumę tych czynników podzielimy przez średnie dalsze trwanie życia, otrzymując kwotę emerytury.
Warunkiem otrzymania okresowej emerytury kapitałowej jest zgromadzenie 20-krotności zasiłku pielęgnacyjnego – w związku przynależnością do OFE.
W przypadku, gdy przyszła emerytura będzie niższa od dotychczas wypłacanej renty, a renta jest przyznana na stałe, wówczas istnieje gwarancja podwyższenia kwoty emerytury do kwoty wypłacanej renty.

- Mam obliczony kapitał początkowy w 2006 r. Nie mogłam wówczas podać swoich zarobków, bo ich nie mogłam udowodnić. Teraz jednak znalazłam książeczkę ubezpieczeniową i mam wpisane zarobki za cztery lata. Czy powinnam złożyć ponowny wniosek o naliczenie kapitału początkowego? Czy miałoby to wpływ na wysokość emerytury? Dodam, że zarobki miałam wysokie, jak na owe czasy.

- Należy złożyć wniosek o ponowne przeliczenie kapitału początkowego wraz z oryginałem legitymacji ubezpieczeniowej (do wglądu) celem sprawdzenia najkorzystniejszego wariantu w podstawie wymiaru kapitału początkowego.
Jednocześnie informujemy, że kapitał początkowy stanowi integralną część przyszłej emerytury. 

Opr. Jolanta Zielazna

Przeczytaj także: Czy nastąpi podwyższenie wieku emerytalnego od 2015 roku?

Autor: Małgorzata Wąsacz
3komentarzy
Dodaj komentarz

Komentarze (3)

do pracy poszłam w Styczniu 1978 w czerwcu 1990 zachorowałam i przeszłamna rentę w styczniu 2010 przeszlam na emerytirę ZUS lubelski obliczyl mi emeryturę taką jak bym miała najniższą rentę twierdząc ,że gdybym miala przerwę jednego miesiąca to miała bym wtedy emeryturę majniższą a ruznica wynosi prawie 200 zł
Ewa Ptasinska, 14.12.2011, 22:58
do pracy poszłam w Styczniu 1978 w czerwcu 1990 zachorowałam i przeszłamna rentę w styczniu 2010 przeszlam na emerytirę ZUS lubelski obliczyl mi emeryturę taką jak bym miała najniższą rentę twierdząc ,że gdybym miala przerwę jednego miesiąca to miała bym wtedy emeryturę majniższą a ruznica wynosi prawie 200 zł
Ewa Ptasinska, 14.12.2011, 22:58
Witam, proponuję inwestycję w energię odnawialną jako zabezpieczenie emerytalne, a konkretnie elektrownie wiatrowe. Inwestycja generalnie nie wymaga własnego zaangażowania i następuje poprzez zakup akcji firmy.
Inwestycja polega na budowie elektrowni wiatrowych w ramach energetyki rozproszonej. Elektrownie o mocy 2MW, budowane w Polsce północnej ze względu na warunki, które zapewniają stopę zwrotu ROE na poziomie ok.25% w skali roku prze 15-20 lat. Zapraszam do kontaktu tel. 500166486 wyślę materiały, lub proszę sprawdzić firma FUTURE S.A. www.futureeenrgiazwiatru.pl
Pozdrawiam,
Przemek
Przemek, 25.03.2013, 15:13